O kwestii zastosowania zróżnicowanego podejścia podczas opracowywania tekstów przez studentów w warunkach dwujęzyczności ukraińsko-polskiej
DOI:
https://doi.org/10.11649/cs.2468Słowa kluczowe:
Ukrainian-Polish bilingualism, learning in the context of bilingualism, text-based tasks, differentiation of text-based tasks, students’ learning, learning differentiationAbstrakt
Autorka omawia cechy dwujęzyczności ukraińsko-polskiej na Ukrainie oraz dostępne możliwości nauki języka polskiego i ukraińskiego. Przedstawia sposoby zastosowania zróżnicowania w pracy uczniów z tekstami w warunkach dwujęzyczności ukraińsko-polskiej. Zamieszcza opis tego zróżnicowania w zależności od rodzaju pracy z tekstem. Podaje, że wykonanie zadań związanych z zapoznaniem się z tekstem, jego analizą, odtworzeniem, konstrukcją i uzupełnieniem tekstu jest możliwe dzięki różnym korelacyjnym opcjom materiału w języku polskim i ukraińskim. Rozróżnienie podejścia podczas analizy tekstu zostało uzupełnione wyrażaniem własnych opinii przez uczniów i wynikami ich działań twórczych. Są one realizowane również poprzez wykonywanie zadań mających na celu odnalezienie w tekście polskim odpowiedzi na pytania, ułożenie takiej odpowiedzi i uzupełnienie pytań. Jest to możliwe do zrobienia w różny sposób, w zależności od użycia języka polskiego lub ukraińskiego. Podobnie uczniowie wykonują zadania polegające na streszczaniu, konstruowaniu i uzupełnianiu tekstów. W przypadku powstania trudności możliwe jest użycie języka ojczystego przy ustalaniu głównej myśli w tekście, sporządzaniu planu, porównywaniu dwóch fragmentów itp. Ważny sposób stosowania zróżnicowania w pracy z tekstem – to użycie różnych rodzajów tłumaczeń. Za przydatne autorka uważa również materiały w języku ojczystym zawarte we wskazówkach metodycznych podręcznika.
Bibliografia
Atanasopulos, P. (2017, May 31). Liudi sami priznaiutsia, chto, perekhodia s odnogo iazyka na drugoĭ, kak by stanoviatsia drugimi. I vyrazhaia ėmotsii na tom ili inom iazyke, oni perezhivaiut raznyie chuvstva. Kak na vas vliiaet iazyk, na kotorom vy govorite: Blog grecheskogo uchenogo. https://nv.ua/style/blogs/kak-na-vas-vlijaet-jazyk-na-kotorom-vy-govorite-blog-grecheskogo-uchenogo-1233378.html
Bell, R. T. (1980). Sotsiolingvistika. Mezhdunarodnye otnosheniia.
Dąbrowska, A., Dobesz, U., & Pasieka, M. (2010). Co warto wiedzieć: Poradnik metodyczny dla nauczycieli języka polskiego jako obcego na Wschodzie. Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Dorozhkin, S. (2004). Differentsiatsiia obucheniia na starsheĭ stupeni obshcheobrazovatelʹnoĭ shkoly (na primere ėlektivnogo kursa “Plazma — chetvertoe sostoianie veshchestva”) [Summary of doctoral dissertation, Tulʹskiĭ gos. ped. un-tet im. L. N. Tolstogo]. https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01002727749
Dzięgiel, E. (2003). Polszczyzna na Ukrainie: Sytuacja językowa w wybranych wsiach chłopskich i szlacheckich. Wydawnictwo Naukowe Semper.
Frank, I. (n.d.). Kak chitatʹ ėtu knigu. Metod chteniia Ilʹi Franka. http://www.franklang.ru/index.php/metod-chteniya-ili-franka-2
Fruktova, IA. S. (2003). Dyferentsiatsiia navchannia v profilʹnykh klasakh biolohichnoho spriamuvannia (na materialakh kursu “Zahalʹna biolohiia”) [Summary of doctoral dissertation, Natsionalʹnyĭ pedahohichnyĭ universytet imeni M. P. Drahomanova]. http://irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis64r_81/cgiirbis_64.exe
Gudzik, I. F. (2007). Kompetentnostno-orientirovannoe obuchenie russkomu iazyku v nachalʹnykh klassakh (v shkolakh s ukrainskim iazykom obucheniia). Vydavnychyĭ dim “Bukrek”.
IAnovytsʹka, N. I. (2013). Formuvannia hramatychnykh uminʹ z ukraïnsʹkoï movy uchniv pochatkovykh klasiv shkil z polʹsʹkoiu movoiu vykladannia. Pedahohichna dumka.
IAnovytsʹka, N. I., & Shevchuk, L. M. (2019). Navchalʹna prohrama “Ukraïnsʹka mova i literaturne chytannia” dlia zakladiv zahalʹnoï serednʹoï osvity z polʹsʹkoiu movoiu navchannia: 3–4 klasy. Ministerstvo osvity i nauky Ukraïny. https://mon.gov.ua/ua/osvita/zagalna-serednya-osvita/navchalni-programi/navchalni-programi-dlya-pochatkovoyi-shkoli
Khoroshkovsʹka, O. N. (1999). Linhvodydaktychna systema pochatkovoho navchannia ukraïnsʹkoï movy u shkolakh z rosiĭsʹkoï movoiu vykladannia. Instytut pedahohiky NAPN Ukraïny.
Korol, L. (2012). Osobliwości polszczyzny uczniów szkół polskich we Lwowie (na tle normy ogólnopolskiej). Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, 58, 135–149.
Korol, L. (2019). Narodowo-kulturowa i językowa tożsamość uczniów polskich szkół na Ukrainie. Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, 67, 121–130. https://doi.org/10.26485/RKJ/2019/67/9 DOI: https://doi.org/10.26485/RKJ/2019/67/9
Korshun, T. V. (1995). Vidbir leksyky dlia pochatkovoho etapu zasvoiennia ukraïnsʹkoï movy (na materiali shkil z rosiĭsʹkoiu movoiu vykladannia) [Unpublished summary of doctoral dissertation]. Instytut pedahohiky APN Ukraïny.
Kozachenko, O. M. (2000). Metodyka podolannia leksychnoï interferentsiï v polʹsʹkomu movlenni studentiv filolohichnykh fakulʹtetiv vyshchykh zakladiv osvity Ukraïny [Summary of doctoral dissertation, Instytut pedahohiky APN Ukraïny]. http://irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis64r_81/cgiirbis_64.exe
Krasowska, H. (2012). Mniejszość polska na południowo-wschodniej Ukrainie. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Krawczuk, A. (2011). Teksty w nauczaniu Ukraińców łączliwości leksykalno-semantycznej czasowników polskich. Acta Universitatis Lodziensis: Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców, 18, 223–228.
Krawczuk, A. (2013). Pogranicza polsko-ukraińskie: Co zbliża i co oddala polską grzeczność językową w kraju i na Ukrainie. In W. Hajduk-Gawron & A. Madeja (Eds.), Adaptacje I. Język — Literatura — Sztuka (Vol. 3, pp. 153–165). Uniwersytet Śląski w Katowicach; Wydawnictwo Gnome.
Kushneryk, V. I., & Kholodova, A. A. (2012). Do problemy formuvannia dvomovnoï osobystosti. Naukovyĭ visnyk Volynsʹkoho natsionalʹnoho universytetu imeni Lesi Ukraïnky, 2012(6), 167–172. http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?I21DBN=LINK&P21DBN=UJRN&Z21ID=&S21REF=10&S21CNR=20&S21STN=1&S21FMT=ASP_meta&C21COM=S&2_S21P03=FILA=&2_S21STR=Nvvnuflm_2012_6_40
Kutenko, L. A. (1986). Osobennosti raboty po obogashcheniiu i aktivizatsii slovarnogo zapasa mladshikh shkolʹnikov v usloviiakh blizkorodstvennogo dvuiazychiia [Unpublished doctoral dissertation]. Institut pedagogiki APN Ukrainy.
Levchuk, P. (2015). Bilingwizm ukraińsko-polski w świetle badań ankietowych. In I. Bundza, A. Krawczuk, J. Kowalewski, & O. Slywynski (Eds.), Język polski i polonistyka w Europie Wschodniej: Przeszłość i współczesność (pp. 143–158). INKOS.
Levchuk, P. (2019). Ukrainian, Polish and Russian trilingualism among Ukrainians of non-Polish origin living in Poland. Cognitive Studies | Études cognitives, 2019(19), Article 1988. https://doi.org/10.11649/cs.1988 DOI: https://doi.org/10.11649/cs.1988
Levchuk, P. (2020). Trójjęzyczność ukraińsko-rosyjsko-polska Ukraińców niepolskiego pochodzenia. Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788381382854 DOI: https://doi.org/10.12797/9788381382854
Lomb, K. (n.d.). Kak ia izuchaiu iazyki: (Zametki znatoka 16 iazykov). BOOKSONLINE.COM.UA. http://booksonline.com.ua/view.php?book=62525&page=1
Masenko, L. T. (2004). Mova i polityka. Soniashnyk.
Masenko, L. T. (2010). Narysy z sotsiolinhvistyky. Vyd. dim “Kyievo-Mohyliansʹka akademiia”.
Mesiats, N. K. (1987). Izuchenie chasteĭ rechi v usloviiakh dvuiazychiia. Radiansʹka shkola.
Osmolovskaia, I. M. (2005). Organizatsiia differentsirovannogo obucheniia v sovremennoĭ obshcheobrazovatelʹnoĭ shkole. Izdatelʹstvo Moskovskogo psikhologo-sotsialʹnogo instituta; Izdatelʹstvo NPO “MODĖK”.
Pashkovskaia, N. A. (1979). Osobennosti prepodavaniia russkogo iazyka v shkolakh s ukrainskim iazykom obucheniia. Radiansʹka shkola.
Pelekhata, O. (2020). The current status of the Polish language in Ivano-Frankivsk (formerly Stanislaviv). Cognitive Studies | Études cognitives, 2020(20), Article 2272. https://doi.org/10.11649/cs.2272 DOI: https://doi.org/10.11649/cs.2272
Pokrovskaia, S. E. (2002). Differentsiatsiia obucheniia uchashchikhsia v srednikh obshcheobrazovatelʹnykh shkolakh. Belaruskaia navuka.
Pylyp, M. (2009). Motyvatsiï movnoï povedinky osobystosti v umovakh ukraïnsʹko-polʹsʹkoho bilinhvizmu. Teoriia i praktyka vykladannia ukraïnsʹkoï movy iak inozemnoï, 4, 81–85. http://old.philology.lnu.edu.ua/teoria_praktyka_ukr_mova/vyp_04_2009/12_pylyp.pdf
Shchehelʹsʹka, O. (2011, May 3). My ne dilymo liudeĭ za natsionalʹnistiu. ye.ua. https://ye.ua/syspilstvo/4759_Mi_ne_dilimo_lyidey_za_nacionalnistyi_.html
Shcherba, L. (1974). IAzykovaia sistema i rechevaia deiatelʹnostʹ. Nauka.
Shevchuk-Kliuzheva, O. (2020). The sociolinguistic aspect of Ukrainian Russian child bilingualism on the basis of a survey of Ukrainian families. Cognitive Studies | Études cognitives, 2020(20), Article 2323. https://doi.org/10.11649/cs.2323 DOI: https://doi.org/10.11649/cs.2323
Sovtys, N. M. (2013). Bilinhvizm iak rezulʹtat mizhmovnykh kontaktiv: Prychyny vynyknennia ta naslidky funktsionuvannia. Naukovi zapysky Natsionalʹnoho universytetu “Ostrozʹka akademiia”: Seriia: Filolohichna, 38, 273–275. DOI: https://doi.org/10.1097/NMC.0b013e3182a2ca13
Unt, I. Ė. (1990). Individualizatsiia i differentsiatsiia obucheniia. Pedagogika.
Vaĭnraĭkh, U. (1979). IAzykovye kontakty. Vyshcha shkola.
Vidomosti pro movy navchannia ta vyvchennia movy iak predmeta u zakladakh zahalʹnoï serednʹoï osvity Ministerstva osvity i nauky Ukraïny, inshykh ministerstvakh i vidomstvakh ta pryvatnykh zakladakh (bez spetsialʹnykh shkil-internativ) (2018/2019 ta 2019/2020 n.r.): Informatsiĭnyĭ biuletenʹ. (2020). Instytut osvitnʹoï analityky. https://iea.gov.ua/wp-content/uploads/2020/06/Vidomosti-pro-movi-navchannya-ta-vivchennya-movi-yak-predmeta-u-ZZSO-MON-inshih-ministerstvah-i-vidomstvah-ta-privatnih-zakladah-bez-spets.-shkil_shkil-inter._2018-2019-2019_2020-n.r.pdf
Vseukraïnsʹkyĭ perepys naselennia 2001: Pro kilʹkistʹ ta sklad naselennia Ukraïny za pidsumkamy Vseukraïnsʹkoho perepysu naselennia 2001 roku. (n.d.). Derzhavnyĭ komitet statystyky Ukraïny. http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/
Vseukraïnsʹkyĭ perepys naselennia 2001: Rozpodil naselennia za natsionalʹnistiu ta ridnoiu movoiu. (n.d.). Derzhavnyĭ komitet statystyky Ukraïny. http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/nationality_population/nationality_popul1/select_5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=75&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20&n_page=4.
Zahnitko, A. (2013). Kvalifikatsiĭni ta klasyfikatsiĭni oznaky bilinhvizmu: Aspekty, riznovydy, metody. Linhvistychni studiï, 26, 209–218. http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?I21DBN=LINK&P21DBN=UJRN&Z21ID=&S21REF=10&S21CNR=20&S21STN=1&S21FMT=ASP_meta&C21COM=S&2_S21P03=FILA=&2_S21STR=lingst_2013_26_44
Zelinsʹka, M. (2012). Komunikatyvna kompetentsiia molodykh nosiïv polʹsʹkoï movy u Lʹvivsʹkiĭ oblasti (na prykladi m. Boryslav). Problemy slovʹianoznavstva, 61, 137–148. http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?I21DBN=LINK&P21DBN=UJRN&Z21ID=&S21REF=10&S21CNR=20&S21STN=1&S21FMT=ASP_meta&C21COM=S&2_S21P03=FILA=&2_S21STR=ps_2012_61_17
Zelinsʹka, M. Z. (2018). Komunikatyvna kompetentsiia molodykh nosiïv polʹsʹkoï movy zakhidnykh oblasteĭ Ukraïny [Unpublished doctoral dissertation]. Lʹvivsʹkyĭ natsionalʹnyĭ universytet imeni Ivana Franka; Instytut movoznavstva imeni O. O. Potebni NAN Ukraïny.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Larysa Shevchuk
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
