Proces stawania się wielojęzycznym. Indywidualne biografie językowe Polaków na Bukowinie
DOI:
https://doi.org/10.11649/cs.2275Słowa kluczowe:
language biography, heritage language, individual multilingualism, Polish language outside Poland, language awarenessAbstrakt
Przedmiotem analiz są wielojęzyczne rozmowy prowadzone przez rozmówców urodzonych na Bukowinie w latach dwudziestych XX wieku. W badaniach zastosowano metodę biografii językowej. Analiza wybranych biografii językowych Polaków mieszkających w Południowej i Północnej Bukowinie wiąże się z skupieniem się na języku dziedzictwa kulturowego. Metoda biografii językowej pokazuje proces rozwoju indywidualnej świadomości językowej. Przypadki analizowane w badaniach wskazują, że trudno jest zachować tożsamość językową i kulturową jednostki w małżeństwach mieszanych. Dla bukowińskich Polaków język polski i religia rzymskokatolicka są czynnikami identyfikacji i wartościami rodzimymi, symbolizującymi ich przynależność do kultury przodków. Te dwa czynniki identyfikacji są podstawowymi wartościami kulturowymi, przekazywanymi dzieciom. Wszystkie biografie językowe przedstawione w artykule pokazują wielojęzyczność mówców oraz sposób i czas, w jaki nauczyli się kolejnych języków.
Bibliografia
Betten, A., & Du-nour, M. (Eds.). (1995). Wir sind dier Letzten. Fragt uns aus: Gerspräche mit den Emigranten der dreißiger Jahre in Israel. Bleicher Verlag.
Brake, K. (1998). Die kathartische Erzählung: Ein funktionaler Typus biographischer Erzählungen. In H.-W. Retterath (Ed.), Wanderer und Wanderinnen zwischen zwei Welten? Zur kulturellen Integration rußlandeutscher Aussiedlerinnen und Aussiedler in der Bundesrepublik Deutschland (pp. 61–76). Johannes-Künzig-Institut für Ostdeutsche Volkskunde.
Dzięgiel, E. (2017). Odmiany terytorialne i społeczne współczesnego języka polskiego na Ukrainie. LingVaria, 12(24), 199–210. https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.24.13 DOI: https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.24.13
Franceschini, R., & Miecznikowski, J. (Eds.). (2004). Leben mit mehreren Sprachen: Sprachbiographien / Vivre avec plusieurs langues: Biographies langagières. Peter Lang.
Głuszkowski, M. (2011). Socjologiczne i psychologiczne uwarunkowania dwujęzyczności staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Josselson, R., & Lieblich, A. (1999). Making meaning of narratives. SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781483348933 DOI: https://doi.org/10.4135/9781483348933
Krasowska, H., Pokrzyńska, M., & Suchomłynow, L. A. (2018). Świadectwo zanikającego dziedzictwa: Mowa polska na Bukowinie: Rumunia–Ukraina. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. https://hdl.handle.net/20.500.12528/625
Lewaszkiewicz, T. (2017). Język powojennych przesiedleńców z Nowogródka i okolicy. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Lipińska, E., & Seretny, A. (2011, December 16). Nowoczesne nauczanie języka odziedziczonego w szkołach polonijnych. Dziennik Związkowy | Polish Daily News. https://dziennikzwiazkowy.com/sprawy-polonijne/nowoczesne-nauczanie-jzyka-odziedziczonego-w-szkoach-polonijnych/
Lipińska, E., & Seretny, A. (2012). Między językiem ojczystym a obcym: Nauczanie i uczenie się języka odziedziczonego na przykładzie szkolnictwa polonijnego w Chicago. Księgarnia Akademicka.
Lipińska, E., & Seretny, A. (2013). Nie swój, lecz i nie obcy – język odziedziczony w perspektywie glottodydaktycznej: Młoda polska emigracja w UE jako przedmiot badań psychologicznych, socjologicznych i kulturowych EuroEmigranci.PL, Kraków, 23–24.09.2013 r. EuroEmigranci.PL. www.euroemigranci.pl/dokumenty/pokonferencyjna/Seretny_Lipinska.pdf
Lipińska, E., & Seretny, A. (2016). Język odziedziczony – polszczyzna pokoleń polonijnych. Poradnik Językowy, 2016(10), 45–61.
Meng, K. (2001). Russlanddeutsche Sprachbiographien: Untersuchung zur sprachlichen Intergration von Aussiedlerfamilien. Gunter Narr Verlag.
Meng, K. (2004). Russlanddeutsche Sprachbiographien – Rückblick auf ein Projekt. In R. Franceschini & J. Miecznikowski (Eds.), Leben mit mehreren Sprachen: Sprachbiographien / Vivre avec plusieurs langues: Biographies langagières (pp. 97–117). Peter Lang.
Meng, K., & Protasova, E. I. (2007). Odna iazykovaia sudʹba. In E. A. Zemskaia & M. L. Kalenchuk (Eds.), IAzyk v dvizhenii: K 70-letiiu L. P. Krysina (pp. 400–409). IAzyki slavianskoĭ kulʹtury.
Meng, K., & Protasova, E. I. (2019). Vyrasti s dvumia iazykami: Opyt molodykh bilingvov Germanii. Psikhologicheskie aspekty izucheniia rechevoĭ deiatelʹnosti, 17, 136–145. http://journals.uspu.ru/attachments/article/2340/13.pdf DOI: https://doi.org/10.32725/jab.2019.009
Miodunka, W. (2016). Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności. In R. Dębski & W. Miodunka (Eds.), Bilingwizm polsko-obcy dziś: Od teorii i metodologii badań do studiów przypadków (pp. 49–88). Księgarnia Akademicka.
Pavlenko, A., & Blackledge, A. (Eds.). (2003). Negotiation of identities in multilingual contexts. Multilingual Matters. https://doi.org/10.21832/9781853596483-toc DOI: https://doi.org/10.21832/9781853596483
Polinsky, M. (2015). Heritage languages and their speakers: State of the field, challenges, perspectives for future work, and methodologies. Zeitschrift für Fremdsprachwissenschaft, 26(1), 7–27.
Polinsky, M., & Kagan, O. (2007). Heritage languages: In the ‘wild’ and in the classroom. Language and Linguistics Compass, 1(5), 368–395. https://doi.org/10.1111/j.1749-818X.2007.00022.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1749-818X.2007.00022.x
Protasova, E. I. (2004). Fennorossy: Zhiznʹ i upotreblenie iazyka. Zlatoust.
Siemund, P., Gogolin, I., Schulz, M. E., & Davydova, J. (Eds.). (2013). Multilingualism and language diversity in urban areas: Acquisition, identities, space, education. John Benjamins Publishing Company. DOI: https://doi.org/10.1075/hsld.1
Valdés, G. (1995). The teaching of minority languages as ‘foreign’ languages: pedagogical and theoretical challenges. The Modern Language Journal, 79(3), 299–328. https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.1995.tb01106.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.1995.tb01106.x
Vershik, A. (2002). Linguistic biographies of Yiddish speakers in Estonia. Folklore: Electronic Journal of Folklore, 20, 38–52. https://doi.org/10.7592/FEJF2002.20.yiddish DOI: https://doi.org/10.7592/FEJF2002.20.yiddish
Żurek, A. (2018). Strategie komunikacyjne osób dwujęzycznych: Na przykładzie polszczyzny odziedziczonej w Niemczech. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas”.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2020 Helena Krasowska
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
