“Within One’s Inner Circle”: The Identity of Ruthenian Szlachta (Noblemen) of the Grand Duchy of Lithuania at the Time of the Union of Lublin (the Case of Filon Kmita Czarnobylski)
DOI:
https://doi.org/10.11649/ch.2016.004Keywords:
Grand Duchy of Lithuania, nobility, identity, Rus’, Ruthenia, sixteenth centuryAbstract
The main aim of this article is to reconstruct the Ruthenian nobleman’s (szlachcic) perception of “us” and “the sphere of familiarity” in the second half of the sixteenth century and to place him within his respective communities and social groups by analyzing successive levels of his identity. It seems to be particularly important to study ideas and awareness of the common representative of the Ruthenian political nation of the Grand Duchy of Lithuania, as scholars have so far been paying attention only to the notions of identity held by particular representatives of the elite, or else by intellectuals. Clientelist relationships of particular Ruthenian families, which are of crucial importance for reconstructing the complete image of the period, have not commonly been the subject of scientific research.
The main thesis posited by this work is that the perception of one’s inner, familiar circle, of “us” as opposed to “them,” in the case of Ruthenian nobility was as multilevel as their national identity. To elucidate the posed questions, I am going to analyze Filon Kmita’s personal correspondence, his public, family and matrimonial relationships, the social practices he engaged in, and military and official environments to which he belonged.
Such approach can help us not only to reconstruct the circle of relationships of this remarkable person but also to show how one of three primary nations of the Polish-Lithuanian Commonwealth – the Ruthenians – was experienced from the perspective of one of its representatives.
References
Akty, otnosiashchiiesia k istorii Zapadnoĭ Rossii, sobrannye i izdannye arkheograficheskoiu komissieiu. (1848) (Vol. 3). S. Petersburg: Tipografīia Ė. Pratsa.
Archiwum Książąt Sanguszków w Sławucie, 1554-1572. (1910) (Vol. 7). Lwów: Drukarnia Instytutu Stauropigijskiego.
Arkheograficheskīĭ sbornik dokumentov, otnosiashchikhsia k istorīi Severo-Zapadnoĭ Rusi. (1867a) (Vol. 1). Vil’na: Pechatnia Gubernskago Pravlenīia.
Arkheograficheskīĭ sbornik dokumentov, otnosiashchikhsia k istorīi Severo-Zapadnoĭ Rusi. (1867b) (Vol. 4). Vil’na: Pechatnia Gubernskago Pravlenīia.
Augustyniak, U. (2004). W służbie hetmana i Rzeczypospolitej: Klientela wojskowa Krzysztofa Radziwiłła (1585-1640). Warszawa: „Semper”.
Bardach, J. (1995). Wieloszczeblowa świadomość narodowa na ziemiach litewsko-ruskich Rzeczypospolitej w XVII–XX w. In Pamiętnik 15 Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich (Vol. 1/1). Gdańsk: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Batory, S. (1585, February 26). Stefan Batory do Filona Kmity, Warszawa, 26.02.1585. AGAD, AR Dz. II 3409. Warsaw.
Batory, S. (1577, November 25). Stefan Batory do Filona Kmity, Malbork, 25.11.1577. AGAD, Archiwum Potockich z Radzynia, 349, mkv 92419. Warsaw.
Boniecki, A. (1907). Herbarz Polski (Vol. 10). Warszawa: Skład główny Gebethner i Wolff.
Czwołek, A. (2012). Piórem i buławą: Działalność polityczna Lwa Sapiehy, kanclerza litewskiego, wojewody wileńskiego. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Eberle, J. (1967-1968). Filon Kmita Czarnobylski. In Polski słownik biograficzny (Vol. 13, pp. 88–89). Wrocław, Warszawa, Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Floria, B. (1975). Wschodnia polityka magnatów litewskich w okresie pierwszego bezkrólewia. Odrodzenie i Reformacja w Polsce, 20, 45–67.
Gawlas, S. (1983). Świadomość narodowa Jana Długosza. Studia Źródłoznawcze, 27, 3–66.
Halecki, O. (1937). Dymitr Chalecki. In Polski słownik biograficzny (Vol. 3, pp. 247–248). Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
Hrushevs’kyĭ, M. (1995). Istoriia ukraïns’koï literatury (Vol. 5/1). Kyïv: Lybid’.
IAkovenko, N. (2008). Ukraïns’ka shliakhta z kintsia XIV do seredyny XVII stolittia: Volyn’ i TSentralna Ukraïna. Kyïv: Krytyka.
IAkovenko, N. (2012). Zhittieprostir versus identychnist’ rus’koho shliakhtycha XVII stolittia (na prykladi Iana/Ĭoakyma IErlicha). In N. IAkovenko, Dzerkala identychnosti: Doslidzhennia z istoriï uiavlen’ ta ideĭ v Ukraïni XVI – pochatku XVIII st. (pp. 63–118). Kyïv: Laurus Press.
IAnushkevich, A. (2007). Vialikae Kniastva Litoŭskae i Infliantskaia vaĭna 1558–1570 gg. Minsk: Medisont.
Karskiĭ, E. (1916). Belorussy (Vol. 3/2). Moskva: Rossiīĭskaia Gosudarstvennaia Akademicheskaia Tipografīia.
Koczerska, M. (1970). Mentalność Jana Długosza w świetle jego twórczości. Studia Źródłoznawcze, 15, 109–140.
Korshunaŭ, A. (1975). Pomniki starazhytnaĭ belaruskaĭ pis’mennastsi. Minsk: Navuka i tėkhnika.
Kotarski, H. (1972). Wojsko polsko-litewskie podczas wojny inflanckiej 1576–1582: Sprawy organizacyjne (cz. 5). Studia i Materiały do Historii Wojskowości, 18, 43–98.
Krykun, M. (Ed.). (2008). Dokumenty Bratslavskoho voievodstva 1566-1606 rokiv. Kyïv: Nauk. t-vo im. Shevchenka.
Lesmaitis, G. (2013). Wojsko zaciężne w Wielkim Księstwie Litewskim w końcu XV–drugiej połowie XVI wieku. (B. Piasecka, Trans.). Warszawa: Wydawnictwo Neriton.
Liedke, M. (2004a). Od prawosławia do katolicyzmu: Ruscy możni i szlachta Wielkiego Księstwa Litewskiego wobec wyznań reformacyjnych. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Liedke, M. (2004b). Państwowa, religijna, czy narodowa tożsamość? Ruscy możni i szlachta w Wielkim Księstwie Litewskim i w Rzeczypospolitej. In Istoriniai tekstai ir vietos kultūra: Mokslinių straipsnių rinkinys, skirtas Lietuvos vardo paminėjimo tūkstantmečiui [Historical scripts and local culture: collection of scientific articles dedicated to the millenium of mentioning the name of Lithuania] (pp. 192–200). Riga: Lucilijus.
Lietuvos Metrika. (2001). Т. Knyga Nr. 12.Užrašymų knyga 12. Vilnius.
Litwin, H. (2009). Równi do równych: Kijowska reprezentacja sejmowa 1569–1648. Warszawa: Wydawnictwo DiG.
Litwin, H. (2011). Suviazi elity VKL z Kyevshchynaї u 1569-1648. Belaruski histarychny ahliad, 18, 3–21.
Lulewicz, H. (1977). Skład wyznaniowy senatorów świeckich Wielkiego Księstwa Litewskiego za panowania Wazów. Przegląd Historyczny, 68, 425–445.
Lulewicz, H. (1994). Lew Sapieha. In Polski słownik biograficzny (Vol. 35). Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
Lulewicz, H., & Rachuba, A. (1994). Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV–XVIII wieku: Spisy. Kórnik: Biblioteka Kórnicka.
Malinowski, M., & Przeździecki, A. (Eds.). (1844). Źródła do dziejów polskich (Vol. 2). Wilno: J. Zawadzki.
Malinowski, M. (1844). Wiadomość o Filonie Kmicie Czarnobylskim. In M. Malinowski & A. Przeździecki (Eds.), Źródła do dziejów polskich (pp. 306-343).Wilno: J. Zawadzki.
Miller, V. (2015). Ocherki russkoĭ na rodnoĭ slovesnosti. Moskva: Institut russkoĭtsivilizatsii.
Nowicka, E. (1990). Swojskość i obcość jako kategorie socjologicznej analizy. In E. Nowicka (Ed.), Swoi i obcy (pp. 5–53). Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii.
Pietkiewicz, K. (1995). Wielkie Księstwo Litewskie pod rządami Aleksandra Jagiellończyka: Studia nad dziejami państwa i społeczeństwa na przełomie XV i XVI wieku. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Prochaska, A. (Ed.). (1892). Archiwum domu Sapiehów wydane staraniem rodziny (Vol. 1, Listy z lat 1575-1606). Lwów: Nakład rodziny.
Rogov, A. (1966). Russko-pol’skie kul’turnye sviazi w epokhu Vozrozhdeniia. Moskva: Nauka.
Rusetskiĭ, A., & Rusetskiĭ, I. (2008). Khudozhestvennaia kul’tura Vitebshchiny: Poozer’e, Podvin’e, Verkhnee Podneprov’e. Vitebsk: VHU im. P. M. Masherova.
Saverchanka, I. (2006). Ėpistaliarnaia spadchyna Filona Kmity-Charnabyl’skaha. Belaruski histarychny chasopis, 5, 29–33.
Slizh, N. (2009). Sprava adnaho naezdu, abo pra reputatsyiu L’va Sapehi. Belaruski histarychny ahliad, 16, 113–119.
Sobolevskiĭ, A. (1889). K” istorīi russkikh” bylin”. Zhurnal” Ministerstva narodnago prosveshchěnīia, (264), 15–19.
Stryjkowski, M. (1846). Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiéj Rusi Macieja Stryjkowskiego (Vol. 1). Warszawa: Gustaw Leon Glücksberg.
Temushev, V. (2007). K voprosu o moskovsko-litovskoĭ granitse XV v. (Vladeniia kniazeĭ Kroszynskikh). Ruthenica, 299–307.
Veselovskiĭ, A. (1881). IUzhno-russkiia byliny. S.-Peterburg: Tipografīia Imperatorskoĭ akademīi nauk.
Wolff, J. (1895). Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku. Warszawa: Gebethner i Wolff.
ZHdanov, I. (1895). Russkiĭ bylevoĭ ėpos: Izsledovaniia i materialy. S.-Peterburg: Izdanie L. F. Panteleeva.
Źródła dziejowe: Vol. 21, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. Vol. 10, Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów-Bracław). Dz II. Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. (1894). Warszawa: Gebethner i Wolff.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2016 Irina Koluzaeva

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.



