Kwestia mazurska dawniej i dziś – komentarz do artykułu W. Pohoreckiego, „Mazurzy w Prusach Wschodnich” (1932)
DOI:
https://doi.org/10.11649/sn.2808Słowa kluczowe:
Mazury, Prusy Wschodnie, tożsamość, mniejszość etnicznaAbstrakt
Artykuł jest komentarzem do artykułu W. Pohoreckiego poświęconego Mazurom w Prusach Wschodnich, opublikowanego w 1932 roku. W tekście wskazano na informacje, które do dziś nie straciły na aktualności (dane dotyczące statusu Mazurów w dwudziestoleciu międzywojennym, zagadnienia tożsamościowe) oraz te zdezaktualizowane (stan oświaty, germanizacja w różnych sferach życia).
Bibliografia
Bömelburg, H. J. (2019). Język i naród w historycznych Prusach (1772/93–1870/78) (J. Kałążny & R. Żytyniec, Trans.). In H. Orłowski & R. Żytyniec (Eds.), Prusy Wschodnie: Wspólnota wyobrażona (pp. 275–302). Wydawnictwo Nauka i Innowacje.
Botwiński, S. (1898). Mazowsze Pruskie. Wydawnictwo Popularne.
Cieślak, T. (1964). Prasa polska na Mazurach i Warmii: 1718–1939. Stowarzyszenie Społeczno‑Kulturalne Pojezierze; Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego.
Gerlach, J. (1959). Język polski w obradach i korespondencji urzędowej w Prusach Królewskich w XVI–XVIII w. In G. Labuda & S. Hoszowski (Eds.), Pomorze nowożytne (pp. 163–186). Książka i Wiedza.
Gizewiusz, G. (1844). Odpowiedź Panu J. Marczówce, troskliwemu o zarzucanie kraju Mazurskiego niemieckim gnoiem, aby się na mazurskich, polskich piaskach czemprędzej rodziła pszenica niemiecka. Przydatek do Łeckiego Przyjaciela Ludu, 1844(30+), 1–3.
Grabowski, J. (1935). Mazowsze Pruskie. n.p.
Jasiński, G. (2007). Wprowadzenie. In K. Obitz, G. Jasiński, & W. Mierzwa, Dzieje ludu mazurskiego (pp. 5–46). Oficyna Wydawnicza Retman.
Jasiński, J. (1962). Zagadnienie narodowe “Przyjaciela Ludu Łeckiego” i jego współpracowników. Komunikaty Mazursko-Warmińskie, 1962(3), 581–596.
Jasiński, J. (2003). Od “Pruskiej Polski” do “Mazur”: Rozwój pojęć. In J. Jasiński, Między Prusami a Polską: Rozprawy i szkice z dziejów Warmii i Mazur w XVIII–XX wieku (pp. 136–174). Littera.
Kossert, A. (2001a). Masuren: Ostpreußens vergessener Süden. Siedler Verlag.
Kossert, A. (2001b). Preussen, Deutsche oder Polen?: Die Masuren im Spannungsfeld des ethnischen Nationalismus 1870–1956. Harrassowitz Verlag.
Kossert, A. (2009). Prusy Wschodnie: Historia i mit (B. Ostrowska, Trans.). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Kossert, A. (2014). Zapomniane południe Prus Wschodnich (B. Ostrowska, Trans.). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Koziełło-Poklewski, B. (1995). Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza w Prusach Wschodnich 1921–1933. Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie.
Leyk, F. (1937). Zrzeszenia gromadkarskie wśród Mazurów zamieszkałych na Mazowszu Pruskim, Westfalii i Nadrenii. Przegląd Ewangelicki, 4(8–12), 70, 80, 88, 101, 111–114.
Limanowski, B. (1925). Mazowsze Pruskie: Z portretem autora i mapką. Skład główny w Księgarni Robotniczej w Warszawie.
Machnowska, J., & Arbatowski, R. (2021, August 28). Arbatowski: Brakuje szarego środka. Kontakt. Retrieved February 11, 2022, from https://magazynkontakt.pl/arbatowski-brakuje-szarego-srodka/
Małłek, J. (2020). Zanik ludu mazurskiego. Oficyna Wydawnicza Retman.
Marcinkiewicz, S. M. (2015). Mityczna stolica Mazur: Między Ełkiem a Lyckiem. Muzeum Historyczne w Ełku.
Marczówka, J. (1844). Względna rada. Przydatek do Łeckiego Przyjaciela Ludu, 1844(30+), 1.
Mazurskie słówko na dziś. (n.d.). Home [Facebook page]. Facebook. Retrieved March 20, 2022, from https://www.facebook.com/po.mazursku
Mazurzy. (n.d.). In Encyklopedia Warmii i Mazur. Retrieved February 11, 2022, from http://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php/Mazurzy
Mierzwa, W. (2019). Zrozumieć Mazury: Rzecz w 50 odsłonach. Oficyna Wydawnicza Retman.
Obitz, K. (2007). Dzieje ludu mazurskiego. Oficyna Wydawnicza Retman.
Orłowski, H., & Żytyniec, R. (Eds.). (2019). Prusy Wschodnie: Wspólnota wyobrażona (J. Kałążny & R. Żytyniec, Trans.). Wydawnictwo Nauka i Innowacje.
Otello, R. (1997). Ruch gromadkarski w Prusach Wschodnich w latach 1848–1914. Komunikaty Warmińsko-Mazurskie, 1997(3(273), 473–493. (Original work published 1976).
Otello, R. (2003). Ruch gromadkarski na Mazurach. In R. Otello, Problemy narodowościowe w kościele ewangelickim na Mazurach w latach 1918–1945 (pp. 22–29). Towarzystwo Naukowe i Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie.
Pasierb, B. (1989). Przyczynek do problemu repolonizacji Warmii i Mazur. Komunikaty Mazursko-Warmińskie, 1989(1–4), 85–103.
Pohorecki, W. (1932). Mazurzy w Prusach Wschodnich. Sprawy Narodowościowe, 6(2–3), 167–195.
Poniedziałek, J. (2014). Narodziny mazurskiego regionalizmu autonomizacyjnego. Politeja, 11(5(31/1), 411–432. https://doi.org/10.12797/Politeja.11.2014.31_1.22 DOI: https://doi.org/10.12797/Politeja.11.2014.31_1.22
Rembiszewska, D. K. (2021). Metody opracowywania historycznych materiałów gwarowych na przykładzie ankiet Georga Wenkera. Gwary Dziś, 14, 35–43. https://doi.org/10.14746/gd.2021.14.4 DOI: https://doi.org/10.14746/gd.2021.14.4
Rokita, Z. (2020). Kajś: Opowieść o Górnym Śląsku. Wydawnictwo Czarne.
Romer, E. (1919). Polacy na kresach pomorskich i pojeziernych. Wydane zasiłkiem Polskich Spółek Oszczędności i Pożyczek pod patronatem Wydziału Krajowego Książnica Polska Towarz. Naucz. Szkół Wyższych.
Sakson, A. (1990). Mazurzy: Społeczność pogranicza. Instytut Zachodni.
Sakson, A. (2017). Mazurzy – dylematy tożsamości. Rocznik Ziem Zachodnich, 1, 36–48. https://doi.org/10.26774/rzz.164 DOI: https://doi.org/10.26774/rzz.164
Sempołowska, S. (1913, August). Mazury Pruskie. Ziemia, 4(32–35), 518–519, 536–537, 553–555, 569–571.
Słomczyński, T. (2021). Kaszëbë. Wydawnictwo Czarne.
Sukertowa-Biedrawina, E. (1950). Zagadnienia gromadkarstwa na Mazurach (przyczynek do dziejów gromadek). Przegląd Zachodni, 1950(9), 272–283.
Szady, B. (2020). Wieczny początek: Warmia i Mazury. Wydawnictwo Czarne.
Szostakowska, M. (2007). Prasa codzienna Prus Wschodnich od XVII do połowy XX wieku: Przewodnik do dziejów wydawniczych. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Traba, R. (2005). “Wschodniopruskość”: Tożsamość regionalna i narodowa w kulturze politycznej Niemiec. Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk; Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
Uziembło, A. (1920). Walka o Mazowsze pruskie. Ziemia: Miesięcznik Krajoznawczy Ilustrowany, 6(1), 14–25.
Wadowski, S. (1962). Wspomnienia o doktorze Obitzu. Warmia i Mazury, 1962(1), 6–9.
Wrzesiński, W. (1960). Ze współczesnych zagadnień demograficznych województwa olsztyńskiego. In J. Gajek, W. Gębka, & F. Klonowski (Eds.), Prace i materiały etnograficzne, 9 (pp. 181–201). Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wydział Kultury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej i Prezydium Rady Okręgu Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Dorota Krystyna Rembiszewska
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
