Mitologizacja japońskiej narodowości. Mit a mitologizowanie narodu. W stronę mitu politycznego w nowożytnej Japonii
DOI:
https://doi.org/10.11649/sn.2015.052Słowa kluczowe:
mit, mitologia, naród, Japonia, okres Meiji, polityka cesarzaAbstrakt
Czy mit to słowo, czy myśl? Etymologicznie okazuje się jednym i drugim. Jednakże czy wyczerpuje to możliwe rozumienia mitu oraz umożliwia uchwycenie jego rozlicznych zastosowań? Odpowiedzi na te pytania wydają się niezwykle ważne nie tylko dlatego, że nie posiadamy precyzyjnej definicji mitu, lecz przede wszystkim z tego względu, że często nie dostrzegamy, że funkcjonuje on we wszystkich społeczeństwach i systemach politycznych, pełniąc w nich niezwykle ważne role. Celem niniejszego artykułu jest nie tylko zarysowanie możliwych odpowiedzi, lecz także ich egzemplifikacja na przykładzie Japonii w okresie Meiji. Wybór tego przypadku wynika z tego, że stanowi on czytelny przykład tego, w jaki sposób elity polityczne angażują się w kreowanie symboli i rytuałów oraz kształtowanie świadomości narodowej. Przedstawione w artykule przykłady procesu kształtowania tożsamości narodowej skupione są na ukazaniu dwóch podstawowych mitów związanych z cesarzem, których zadaniem było konsolidowanie tożsamości narodowej.
Bibliografia
Beasley, W. G. (1989). Meiji political institutions. In M. B. Jansen (Ed.), The Cambridge history of Japan (Vol. 5: The nineteenth century, pp. 618–673). Cambridge: Cambridge University Press. http://universitypublishingonline.org/ref/id/histories/ DOI: https://doi.org/10.1017/CHOL9780521223560.012
CBO9781139055093A014
Breen, J. (2008). Introduction: A Yasukuni genealogy. In J. Breen. (Ed.), Yasukuni, and war dead, and struggle for Japan’s past. New York: Columbia University Press.
Cassirer, E. (1962). An essay on man: An introduction to a philosophy of human culture. New Haven, London: Yale University Press.
Connerton, P. (1989). How societies remember. New York: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511628061
Czeremski, M. (2009). Struktura mitów: W stronę metonimii. Kraków: Nomos.
Dai Nippon Teikoku Kenpō. (n.d.). Retrieved from http://www.ndl.go.jp/constitution/etc/j02.html
Derksen, R. (2008). Ethymological dictionary of the Slavic inherited lexicon. Leiden, Boston: Brill.
Domańska, E. (2005). Mikrohistorie: Spotkania w międzyświatach. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Geertz, C. (1973). Interpretation of cultures: Selected essays. New York: Basic Books.
Gieysztor, A. (2006). Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwo UW. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323525486
Goble, A. E. (1996). Kenmu: Go-Daigo’s revolution. Cambridge, London: Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.1163/9781684173105
Graves, R. (2009). Mity greckie. (H. Krzeczkowski, Trans.). Kraków: Vis-a-Vis Etiuda.
Hardacre, H. (1989). Shinto and the State, 1868-1988. Princeton: Princeton University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9780691221298
Harootunian, H. D. (1989). Late Tokugawa culture and thought. In M. B. Jansen. (Ed.), The Cambridge history of Japan (Vol. 5: The nineteenth century, pp. 168–258). New York: Cambridge Press. http://universitypublishingonline.org/ref/id/histories/ DOI: https://doi.org/10.1017/CHOL9780521223560.005
CBO9781139055093A007
Havelock, E. (2007). Przedmowa do Platona. (P. Majewski, Trans.). Warszawa: Wydawnictwo UW.
Heidegger, M. (1976). What is called thinking. (F. D. Wieck, Trans.). New York: HarperCollins Publisher.
Heidegger, M. (1998). Logos. (J. Mizera, Trans. & Ed.). Principia, 20: Drogi Heideggera.
Hidemasa, K. (2011). The political space of Meiji 22 (1889): The promulgation of the constitution and the birth of the nation. Japan Review, (23).
Hood, C. (2004). Japanese education reform: Nakasone’s legacy. New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203398524
Kampka, A. (2008). Expose jako inscenizacja nowego początku. In B. Szklarski (Ed.), Mity, symbole i rytuały we współczesnej polityce: Szkice z antropologii polityki. Warszawa: Scholar.
Kość, A. (2001). Filozoficzne podstawy prawa japońskiego w perspektywie historycznej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Kowalski, A. P. (2014). Hermeneutyczna paradoksalność mitu. In A. P. Kowalski, Antropologia zamierzchłych znaczeń. Toruń: Polskie Towarzystwo Historyczne.
Lakatos, I. (1987). Nauka a pseudonauka. (A. Bożek, Trans.). Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, (9).
Leder, A. (2014). Prześniona rewolucja: Ćwiczenie z logiki historycznej. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Lincoln, B. (1999). Theorizing myth: Narrative, ideology, and scholarship. Chicago, London: The University of Chicago Press.
Lisiecki, M. (2006). Typologia i ideologia nacjonalizmu japońskiego. In S. Stępień. (Ed.), Ideologie, doktryny i ruchy narodowe: Wybrane problemy. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Lisiecki, M. (2010). Kokutai-no hongi w japońskich dyskursie nacjonalistycznym. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Lisiecki, M. (2013). Naród, lojalność i śmierć: Polityczne i religijne znaczenie Yasukuni jinja w Japonii. Atheneum. Polskie Studia Politologiczne, (38).
Łotman, J., & Uspieński, B. (1977). O semiotycznym mechanizmie kultury. (J. Faryno, Trans.). In E. Janus & M. R. Mayerowa (Eds.), Semiotyka kultury. Warszawa: PIW.
Malinowski, B. (1974). Magic, science and religion and other essays. London: A Condr Book.
Marszałek, R. (2010). Mythos redivivus. Warszawa: Scholar.
Martinelli, C. (2009). L’organizzazione del potere nel pensiero di Gaetano Mosca. Giornale di storia costituzionale, 17(1), 177–205. Retrieved from http://www.storiacostituzionale.it/doc_17/martinelli_GSC17.pdf
Monzeler, G. O., & Tumanov, G. G. (1944). Kratkiĭ iaponsko-russkiĭ ieroglificheskiĭ slovar’. Moskva: OGIZ.
Pokorny, J. (2007). Proto-Indo-European Ethymological Dictionary. Retrieved from https://marciorenato.files.wordpress.com/2012/01/pokorny-julius-proto-indo-european-etymological-dictionary.pdf
Schelling, F. W. J. von. (2009). Historyczno-krytyczne wprowadzenie do filozofii mitologii. (W. Rymkiewicz & A. Przegalińska, Trans.). Kronos, (1-2: Powrót Schellinga).
Schillony, B.-A. (2005). Enigma of the emperors: Sacred subservience in Japanese history. Kent: Global Oriental.
Siemek, M. (2011). Wykłady z klasycznej filozofii niemieckiej. Warszawa: PWN.
Składankowa, M. (1989). Mitologia Iranu. Warszawa: WAiF.
Szyjewski, A. (2009). Chaos i kosmos w życiu i badaniach Eleazara Mieletinskiego. In E. Mieletinski, Pochodzenie eposu bohaterskiego. (P. Rojek, Trans.). Kraków: Nomos.
The Constitution of the Empire of Japan. (n.d.). Retrieved from http://www.ndl.go.jp/constitution/e/etc/c02.html
The Imperial Rescript on Education. (1964). In R. Tsunoda, W. T. de Bary, & D. Keene (Eds.), Sources of Japanese tradition (Vol. 2). New York: Columbia University Press.
Trzciński, Ł. (2006). Mit bohaterski w perspektywie antropologii filozoficznej i kulturowej. Kraków: Wydawnictwo UJ.
White, H. (2000). Poetyka pisarstwa historycznego. (E. Domańska, M. Loba, A. Marciniak, M. Wilczyński, Trans.). Kraków: Universitas.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2015 Marcin Lisiecki
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
