Wielka Wojna Ojczyźniana w rosyjskich podręcznikach do historii ojczystej
DOI:
https://doi.org/10.11649/sn.1650Słowa kluczowe:
Wielka Wojna Ojczyźniana, nauczanie historii, Rosja, polityka historyczna, Władimir PutinAbstrakt
Tematem niniejszego artykułu jest sposób przedstawiania Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (WOW) w rosyjskich podręcznikach do historii ojczystej. Podręczniki traktuję przy tym nie tylko jako źródło wiedzy o czasach dawnych, lecz przede wszystkim jako narzędzie kreowania polityki historycznej państwa. WOW rozpatruję z kolei w kategoriach podstawowego mitu społeczeństwa rosyjskiego, który – ku czemu nie ma wątpliwości – stanowi jeden z podstawowych filarów tożsamości współczesnych Rosjan. Przedmiotem badań są także zmiany w rosyjskiej oświacie, które miały miejsce w latach 2013-2015, a zatem w trakcie prezydentury Władimira Putina. Skupiam się przy tym przede wszystkim na powstaniu Koncepcji nowego kompleksu edukacyjno-metodycznego w zakresie nauczania historii ojczystej oraz wprowadzeniu nowych podręczników do historii ojczystej (idea tzw. „jednego podręcznika”). W artykule staram się pokazać, że obraz WOW w nowych podręcznikach oparty jest głównie na sukcesie – Armii Czerwonej, Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich i narodu sowieckiego.
Bibliografia
Czubiński, A. (2004). Historia drugiej wojny światowej 1939-1945. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
Dubisz, S. (2008). Sukces. W S. Dubisz, Uniwersalny słownik języka polskiego PWN. Warszawa: PWN.
Hordecki, B. (2014). Wokół dyskusji nad ujednoliceniem szkolnej recepcji historii w Federacji Rosyjskiej. Sensus Historiae, 16(3), 103–134.
“Knizhnyĭ” skandal s Federal'nym perechnem uchebnikov nabiraet oboroty. (2014, March 21). Retrieved May 20, 2018, from http://www.mk.ru/social/education/article/2014/03/21/1002098-knizhnyiy-skandal-s-federalnyim-perechnem-uchebnikovnabiraet-
oborotyi.html
Kontseptsiia novogo uchebno-metodicheskogo kompleksa po otechestvennoĭ istorii. (2013). Retrieved May 20, 2018, from http://www.iriran.ru/?q=node/1039
Kubik, J., & Bernhard, M. (2014). A theory of the politics of memory. W M. Bernhard & J. Kubik (Ed.), Twenty years after communism: The politics of memory and commemoration (pp. 7–34). Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199375134.003.0002
Levada-TSentr. (2014, February 20). Vazhnye prazdniki. Retrieved May 20, 2018, from http://www.levada.ru/2014/02/20/vazhnye-prazdniki/
Levada-TSentr. (2016, June 21). Vtoraia mirovaia voĭna. Retrieved May 20, 2018, from http://www.levada.ru/2016/06/21/vtoraya-mirovaya-vojna/
Machcewicz, P. (2010). Wstęp. W P. Kwiatkowski, L. Nijakowski, B. Szacka, & A. Szpociński (Eds.), Między codziennością a wielką historią: Druga wojna światowa w pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego (pp. 7–11). Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
Maresz, T. (2017). Polska i Polacy w radzieckiej szkolnej narracji podręcznikowej. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Mawdsley, E. (2011). II wojna światowa: Nowe ujęcie (B. Gutowska-Nowak, Trans.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Moskwa, D. (2014). “Putinowska” wizja przeszłości: Nowa koncepcja nauczania historii w świetle polityki historycznej Federacji Rosyjskiej. Historia i Polityka: Półrocznik poświęcony myśli politycznej i stosunkom międzynarodowym, 2014(11(18)), 93–106. https:// DOI: https://doi.org/10.12775/HiP.2014.008
doi.org/10.12775/HiP.2014.008
Moskwa, D. (2018). Russia: An incessant battle for education. Historia i Polityka: Półrocznik poświęcony myśli politycznej i stosunkom międzynarodowym, 2018(24(31)), 33–46. https://doi.org/10.12775/HiP.2018.009 DOI: https://doi.org/10.12775/HiP.2018.009
Portnov, A. (2013). Uchebnik istorii po goszakazu. Ab Imperio, 2013(3), 388–396. DOI: https://doi.org/10.1353/imp.2013.0078
Rossiĭskiĭ sud zapretil rasskazyvat' o sotrudnichestve SSSR i natsistskoĭ Germanii. (2016, July 1). Retrieved May 20, 2018, from http://www.mk.ru/social/2016/07/01/rossiyskiysud-zapretil-rasskazyvat-o-sotrudnichestve-sssr-i-nacistskoy-germanii.html DOI: https://doi.org/10.4236/me.2016.71003
Semenov, I. (n.d.). Rasy, natsii, ėtnosy. Skepsis. Retrieved May 20, 2018, from http://scepsis.net/library/id_75.html
Składanowski, H. (2014). Relacje sowiecko-polskie w podręcznikach do nauczania historii w systemie oświatowym Rosji Bolszewickiej i ZSRS w latach 1917-1991. Toruń: Dom Wydawniczy DUET.
Spahr, W. J. (2002). Żukow (M. Pindel, Trans.). Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona.
Szacka, B. (2006). Pamięć i mit. Warszawa: Wydawnictwo ISP PAN.
Tishkov, V. (2010). Rossiĭskiĭ narod: Kniga dlia uchitelia. Moskva: Prosveshchenie.
Tishkov, V. (2011). Ėtnopolitologiia: Politicheskie funktsii ėtnichnosti. Moskva: Izdatel'stvo MGU.
Topolski, J. (1999). Jak się pisze i rozumie historię: Tajemnice narracji historycznej. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM.
Torkunov, A. V. (Ed.). (2016). Istoriia Rossii: Uchebnik dlia obshcheobrazovatel'nykh organizatsiĭ v trëkh chastiakh (10 klass). Moskva: Prosveshchenie.
Uchebniki po istorii trekh izdatel'stv uspeshno proshli ėkspertizu RIO. (2015, April 24). Retrieved May 20, 2018, from http://ria.ru/society/20150424/1060644304.html
Ugolovnyĭ kodeks (st. 354.1 UK RF v red. 2017). (2017). Retrieved May 20, 2018, from
http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_10699/be763c1b6a1402144cabfe17a0e2d602d4bb7598/
Ukaz Prezidenta Rossiĭskoĭ Federatsii ot 15 maia 2009 goda N 549, O Komissii pri Prezidente Rossiĭskoĭ Federatsii po protivodeĭstviiu popytkam fal'sifikatsii istorii w ushcherb interesam Rossii. (2009). Retrieved from http://document.kremlin.ru/doc.
asp?ID=52421&PSC=1&PT=1&Page=2
Utverzhden prikaz o Federal'nom perechne uchebnikov na 2014-2015 uchebnyĭgod. (2014, May 5). Retrieved May 20, 2018, from http://pro-books.ru/news/3/14873
Wołos, M. (2011). Historiografia rosyjska pierwszej dekady XXI stulecia wobec historii Związku Radzieckiego oraz węzłowych problemów z dziejów stosunków polsko–radzieckich (zarys problematyki). Dzieje Najnowsze, 2011(3), 133–154.
V Rossii ne budet edinogo uchebnika istorii. (2014, August 27). Retrieved May 20, 2018, from
http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2014/08/140827_russia_history_textbook
Volobuev, O. V., Karpachev, S. P., & Romanov, P. N. (Eds.). (2016). Istoriia Rossii: Nachalo XX - nachalo XX I veka (10 klass). Moskva: Drofa.
Zasedanie Soveta po mezhnatsional'nym otnosheniiam
stenograficheskiĭ otchët. (2013, February 19). Retrieved May 20, 2018, from http://state.kremlin.ru/council/28/news/17536
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Dagmara Moskwa
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
