Gaining social mobility: Polish migrants in Berlin, 1980-2016
DOI:
https://doi.org/10.11649/sn.1963Keywords:
social mobility, migration, Federal Republic of Germany, Berlin, success, Polish migrantsAbstract
Social mobility can be both horizontal and vertical. The latter is characterised by movement from a lower social class to a higher one, and with it a change in social status. Upward social mobility appears in different guises; it can pertain to education, occupation, cultural capital, income etc. Until recently, the phenomenon of upward social mobility concerned a small number of emigrant Poles, with “migrants of success” composing only a small minority of a much larger number of Polish migrants in previous years. The accession of Poland to the European Union in 2004, and then to Schengen Zone in 2007, opened new opportunities. This article (based on my ethnological fieldwork) presents different ways that Poles who emigrated to Berlin between 1980 and 2016 managed to enact upward social mobility and the changing characteristics of this migration pattern.
References
Bade, J. K. (1992). Deutsche im Ausland - Fremde in Deutschland: Migration in Geschichte und Gegenwart. München: Verlag C. H. Beck.
Bade, J. K., & Oltmer, J. (2004). Normalfall Migration. Bonn: Bundeszentrale für Politische Bildung.
Blumberg-Stankiewicz, K. (2007). Migranten aus Polen: Die Folgen der Aussiedlerkategorisierung im Schatten der deutsche Einwanderungs- und Integrationspolitik. Saarbrücken: VDM Verlag Dr. Müller.
Bourdieu, P., & Wacquant, J. D. L. (2001). Zaproszenie do socjologii refleksyjnej (A. Sawisz, Tłum.). Warszawa: Nomos.
Cyrus, R. (1994). Polnische Arbeitsmigranten in der Bundesrepublik Deutschland: Skizze eines Systems aus differenzierter Pendelmigration. In Z. Kurcz & W. Misiak (Eds.), Mniejszość niemiecka w Polsce i Polacy w Niemczech (pp. 181–197). Wrocław: Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego.
Czapiński, J. (2004). Spotkanie dwóch tradycji: hedonizmu i eudajmonizmu. In J. Czapiński (Ed.), Psychologia pozytywna: Nauka o szczęściu, zdrowiu, sile i cnotach człowieka (pp. 3–18). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Danecka, M., & Kęska, A. (2010). Migracje a rynek pracy. In M. Jarosz (Ed.), Polacy równi i równiejsi: Klasy i warstwy we współczesnym społeczeństwie polskim (pp. 169–201). Warszawa: ISP PAN.
Domański, H. (2004). O ruchliwości społecznej w Polsce. Warszawa: IFIS.
Doroszewski, W. (Ed.). (2016). Sukces. In Słownik Języka Polskiego PWN. Retrieved November 15, 2016, from http://sjp.pwn.pl/szukaj/sukces.html
Fałkowski M., Popko A. (2006), Niemcy o Polsce i Polakach 2000-2006. Główne wnioski z badań, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Frelak, J. (2009). Polska migracja po 1 maja 2004 r. In J. Frelak, A. Łada, K. Schwarz, & R. Parkes (Eds.), Polska migracja zarobkowa do Niemiec – fakty i mity (pp. 13–40). Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Frelak, J. (2011). Polacy nadchodzą!... Wreszcie! Polska migracja zarobkowa do Niemiec – analiza w przededniu otwarcia niemieckiego rynku pracy dla polskich obywateli. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Gibki, B. (2008). Zmiany w polityce integracyjnej Niemiec na przełomie XX i XXI wieku i ich znaczenia dla sytuacji migrantów. Prace Geograficzne, 2008(120), 125–134.
Grabowska-Lusińska, I., & Okólski, M. (Eds.). (2009). Emigracja ostatnia? Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Grzymała-Kazłowska, A. (2001). Dynamika sieci migranckich: Polacy w Brukseli. In E. Jaźwińska & M. Okólski (Eds.), Ludzie na huśtawce: Migracje między peryferiami Polski i Zachodu (pp. 272–302). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Headland, T., Pike, K., & Harris, M. (Eds.). (1990). Emics and etics, the insider/outsider debate. Newbury Park, CA: Sage Publications.
Herbert, U. (2003). Geschichte der Ausländerpolitik in Deutschland: Saisonarbeiter, Zwangsarbeiter, Gastarbeiter, Flüchtlinge. Bonn: Bundeszentrale für Politische Bildung.
Jost, O., & Bogai, D. (2016). Ausländer am Arbeitsmarkt in Berlin-Brandenburg. IAB Regional Berichte und Analysen aus dem Regionalen Forschungsnetz, 1/2016. Berlin-Brandenburg: Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung.
Kemper, F.-J. (2003). Bevölkerungsgeographische Entwicklungen seit der Wende in Berlin: Angleichungen von Ost-und West-Berlin durch demographische Prozesse? Die Erde, 134(3), 235–255.
Łada, A., & Woidelko, G. (2018). Polacy i Niemcy: Dzieląca przeszłość, wspólna przyszłość? Wyniki Barometru 2018. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Loew, P. O. (2017). My niewidzialni: Historia Polaków w Niemczech. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323528241
Miera, F. (2007). Polski Berlin: Migration aus Polen nach Berlin. Münster: Westfälisches Dampfboot.
Mydel, R. (2011). Wielkość i kierunki geograficzne współczesnej emigracji edukacyjnej Polaków. In A. M. Kargol & W. Masiarz (Eds.), Nietypowe migracje Polaków w XIX–XXI wieku (pp. 123–132). Kraków: Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego.
Niemcy to wielki, ale trudny rynek pracy. (2013, May 29). Praca i Życie.PL. Retrieved November 9, 2015, from http://www.pracaizycie.pl/artykuly/praca-za-granica/niemcy-to-wielki-ale-trudny-rynek-pracy/
Niemieccy eksperci: Zamknięcie rynku pracy dla Polaków było błędem. (2010, August 13). Deutsche Welle. Retrieved April 27, 2016, from http://www.dw.com/pl/niemieccy-eksperci-zamkni%C4%99cie-rynku-pracy-dla-polak%C3%B3w-by%C5%82o-b%C5%82%C4%99dem/a-5891933
Od czterech lat Polacy wybierają niemiecki rynek pracy. (n.d.). Workservice.Pl. Retrieved November 9, 2015, from http://www.workservice.pl/Centrum-prasowe/Informacje-prasowe/Ekspert-HR-komentuje/Od-4-lat-Polacy-wybieraja-niemiecki-rynek-pracy
Oltmer, J. (2010). Migration im 19. und 20 Jahrhundert. München: Oldenburg Verlag. (Enzyklopӓdie deutscher Geschichte, 86). https://doi.org/10.1524/9783486701241 DOI: https://doi.org/10.1524/9783486701241
Polacy nie wyjeżdżają masowo do pracy w Niemczech. (2012, April 27). Interia Praca. Retrieved April 27, 2016, from http://praca.interia.pl/news-polacy-nie-wyjezdzaja-masowo-do-pracy-w-niemczech,nId,723639#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=other
Ptak, E. (2011). Od liberalizmu do restrykcji: Polityka imigracyjna Niemiec na przestrzeni XX i XXI w. In J. Jańczak & M. Musiał-Karg (Eds.), Granice wewnętrzne i zewnętrzne Unii Europejskiej: Między otwartością i izolacją (pp. 167–176). Poznań: Wyd. Naukowe WNPiD UAM.
Ruchniewicz, K. (2008). Stehlen die Polen immer noch die deutschen Autos? Zur Aktualität der polnisch-deutschen Stereotype. Polen-Analysen, 2008(40), 2–7. DOI: https://doi.org/10.31205/PA.040.01
Rynek otwarty ale niedostępny. (2011, August 2). Forbes. Retrieved November 9, 2015, from http://www.forbes.pl/artykuly/sekcje/Wydarzenia/rynek-otwarty--ale-niedostepny,17754
Schaff, A. (1981). Stereotypy a działanie ludzkie. Warszawa: Książka i Wiedza.
Schmidt, J. (2009). Nowe tożsamości w czasach transformacji europejskich: Imigranci z Polski w Niemczech. Poznań: Wydawnictwo News.
Sobczyk, J. R. (2009). Aksjologia sukcesu – uwarunkowania pomiaru (miary i oceny). In R. Rutka & P. Wróbel (Eds.), Sukces organizacji: Istota, pomiar, uwarunkowania (pp. 81–90). Sopot: Wydział Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. (Prace i Materiały Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, 7 (2/1)).
Sorokin, P. A. (1959). Social and cultural mobility. New York, NY: The Free Press of Glencoe.
Stach, A., & Saleh, H. (1994). Ausländer in der DDR: Ein Rückblick (4th ed.). Berlin: Die Ausländerbeauftragte des Senats.
Statistisches Bundesamt. (2016). Retrieved April 27, 2016, from https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2013/10/PD13_354_12521.html
Stola, D. (2010). Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989. Warszawa: PAN ISP.
Szczepaniak-Kroll, A. (2012). Polacy w Berlinie – granice i pogranicza. Etnografia Polska, 56(1–2), 43–63.
Szczepaniak-Kroll, A. (2013). “Jak świat światem nie będzie Niemiec Polakowi bratem?”: O rewizji heterostereotypu Niemca i autostereotypu wśród Polaków migrujących do Berlina. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 39(4), 95–117.
Szczepaniak-Kroll, A. (2017). Dawna i współczesna rola polskiego duszpasterstwa w środowisku Polaków w Berlinie. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 43(1), 201–228.
Wolfeil, N. (2012). Auswirkungen des Auslandsstudiums auf spätere Mobilitäts- und Karrieremuster: Das Beispiel der polnischen Studierenden an deutschen Hochschulen. Wien: Vienna University Press.
Zarycki, T. (2009). Kapitał kulturowy – założenia i perspektywy zastosowań teorii Pierre’a Bourdieu. Psychologia Społeczna, 4(1–2(10)), 12–25. Retrieved June 20, 2017, from http://www.spoleczna.psychologia.pl/pliki/2009_1/Zarycki_2009_1.pdf
Ziętkiewicz, G. (1989). Polen in Berlin – Geschichte und Gegenwart, Polacy w Berlinie – historia i dzień dzisiejszy. Berlin: Die Ausländerbeauftragte des Senats.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2019 Agnieszka Szczepaniak-Kroll
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
