Zdobywanie mobilności społecznej: migranci z Polski w Berlinie w latach 1980-2016
DOI:
https://doi.org/10.11649/sn.1963Słowa kluczowe:
awans społeczny, migracja, Republika Federalna Niemiec, Berlin, sukces, polscy migranciAbstrakt
Awans jest jednym z dwóch rodzajów ruchliwości społecznej pionowej, przejściem z niższej warstwy społecznej do wyższej, powiązanym ze zmianą statusu. Następuje różnymi drogami, wiąże się z wykształceniem, wykonywanym zawodem, prestiżem, dochodami, itd. Jeszcze do niedawna zjawisko to rzadko dotyczyło Polaków udających się na emigrację, „migrantów sukcesu” było niewielu. Nowe możliwości otworzyło przystąpienie Polski do Unii Europejskiej (w 2004 r.), a następnie wejście do strefy Schengen (w 2007 r.). Artykuł (oparty o własne badania jakościowe) przedstawia drogi do awansu społecznego migrantów z lat 1980-2016, na tle zmieniających się uwarunkowań.
Bibliografia
Bade, J. K. (1992). Deutsche im Ausland - Fremde in Deutschland: Migration in Geschichte und Gegenwart. München: Verlag C. H. Beck.
Bade, J. K., & Oltmer, J. (2004). Normalfall Migration. Bonn: Bundeszentrale für Politische Bildung.
Blumberg-Stankiewicz, K. (2007). Migranten aus Polen: Die Folgen der Aussiedlerkategorisierung im Schatten der deutsche Einwanderungs- und Integrationspolitik. Saarbrücken: VDM Verlag Dr. Müller.
Bourdieu, P., & Wacquant, J. D. L. (2001). Zaproszenie do socjologii refleksyjnej (A. Sawisz, Tłum.). Warszawa: Nomos.
Cyrus, R. (1994). Polnische Arbeitsmigranten in der Bundesrepublik Deutschland: Skizze eines Systems aus differenzierter Pendelmigration. In Z. Kurcz & W. Misiak (Eds.), Mniejszość niemiecka w Polsce i Polacy w Niemczech (pp. 181–197). Wrocław: Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego.
Czapiński, J. (2004). Spotkanie dwóch tradycji: hedonizmu i eudajmonizmu. In J. Czapiński (Ed.), Psychologia pozytywna: Nauka o szczęściu, zdrowiu, sile i cnotach człowieka (pp. 3–18). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Danecka, M., & Kęska, A. (2010). Migracje a rynek pracy. In M. Jarosz (Ed.), Polacy równi i równiejsi: Klasy i warstwy we współczesnym społeczeństwie polskim (pp. 169–201). Warszawa: ISP PAN.
Domański, H. (2004). O ruchliwości społecznej w Polsce. Warszawa: IFIS.
Doroszewski, W. (Ed.). (2016). Sukces. In Słownik Języka Polskiego PWN. Retrieved November 15, 2016, from http://sjp.pwn.pl/szukaj/sukces.html
Fałkowski M., Popko A. (2006), Niemcy o Polsce i Polakach 2000-2006. Główne wnioski z badań, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Frelak, J. (2009). Polska migracja po 1 maja 2004 r. In J. Frelak, A. Łada, K. Schwarz, & R. Parkes (Eds.), Polska migracja zarobkowa do Niemiec – fakty i mity (pp. 13–40). Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Frelak, J. (2011). Polacy nadchodzą!... Wreszcie! Polska migracja zarobkowa do Niemiec – analiza w przededniu otwarcia niemieckiego rynku pracy dla polskich obywateli. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Gibki, B. (2008). Zmiany w polityce integracyjnej Niemiec na przełomie XX i XXI wieku i ich znaczenia dla sytuacji migrantów. Prace Geograficzne, 2008(120), 125–134.
Grabowska-Lusińska, I., & Okólski, M. (Eds.). (2009). Emigracja ostatnia? Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Grzymała-Kazłowska, A. (2001). Dynamika sieci migranckich: Polacy w Brukseli. In E. Jaźwińska & M. Okólski (Eds.), Ludzie na huśtawce: Migracje między peryferiami Polski i Zachodu (pp. 272–302). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Headland, T., Pike, K., & Harris, M. (Eds.). (1990). Emics and etics, the insider/outsider debate. Newbury Park, CA: Sage Publications.
Herbert, U. (2003). Geschichte der Ausländerpolitik in Deutschland: Saisonarbeiter, Zwangsarbeiter, Gastarbeiter, Flüchtlinge. Bonn: Bundeszentrale für Politische Bildung.
Jost, O., & Bogai, D. (2016). Ausländer am Arbeitsmarkt in Berlin-Brandenburg. IAB Regional Berichte und Analysen aus dem Regionalen Forschungsnetz, 1/2016. Berlin-Brandenburg: Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung.
Kemper, F.-J. (2003). Bevölkerungsgeographische Entwicklungen seit der Wende in Berlin: Angleichungen von Ost-und West-Berlin durch demographische Prozesse? Die Erde, 134(3), 235–255.
Łada, A., & Woidelko, G. (2018). Polacy i Niemcy: Dzieląca przeszłość, wspólna przyszłość? Wyniki Barometru 2018. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Loew, P. O. (2017). My niewidzialni: Historia Polaków w Niemczech. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323528241
Miera, F. (2007). Polski Berlin: Migration aus Polen nach Berlin. Münster: Westfälisches Dampfboot.
Mydel, R. (2011). Wielkość i kierunki geograficzne współczesnej emigracji edukacyjnej Polaków. In A. M. Kargol & W. Masiarz (Eds.), Nietypowe migracje Polaków w XIX–XXI wieku (pp. 123–132). Kraków: Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego.
Niemcy to wielki, ale trudny rynek pracy. (2013, May 29). Praca i Życie.PL. Retrieved November 9, 2015, from http://www.pracaizycie.pl/artykuly/praca-za-granica/niemcy-to-wielki-ale-trudny-rynek-pracy/
Niemieccy eksperci: Zamknięcie rynku pracy dla Polaków było błędem. (2010, August 13). Deutsche Welle. Retrieved April 27, 2016, from http://www.dw.com/pl/niemieccy-eksperci-zamkni%C4%99cie-rynku-pracy-dla-polak%C3%B3w-by%C5%82o-b%C5%82%C4%99dem/a-5891933
Od czterech lat Polacy wybierają niemiecki rynek pracy. (n.d.). Workservice.Pl. Retrieved November 9, 2015, from http://www.workservice.pl/Centrum-prasowe/Informacje-prasowe/Ekspert-HR-komentuje/Od-4-lat-Polacy-wybieraja-niemiecki-rynek-pracy
Oltmer, J. (2010). Migration im 19. und 20 Jahrhundert. München: Oldenburg Verlag. (Enzyklopӓdie deutscher Geschichte, 86). https://doi.org/10.1524/9783486701241 DOI: https://doi.org/10.1524/9783486701241
Polacy nie wyjeżdżają masowo do pracy w Niemczech. (2012, April 27). Interia Praca. Retrieved April 27, 2016, from http://praca.interia.pl/news-polacy-nie-wyjezdzaja-masowo-do-pracy-w-niemczech,nId,723639#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=other
Ptak, E. (2011). Od liberalizmu do restrykcji: Polityka imigracyjna Niemiec na przestrzeni XX i XXI w. In J. Jańczak & M. Musiał-Karg (Eds.), Granice wewnętrzne i zewnętrzne Unii Europejskiej: Między otwartością i izolacją (pp. 167–176). Poznań: Wyd. Naukowe WNPiD UAM.
Ruchniewicz, K. (2008). Stehlen die Polen immer noch die deutschen Autos? Zur Aktualität der polnisch-deutschen Stereotype. Polen-Analysen, 2008(40), 2–7. DOI: https://doi.org/10.31205/PA.040.01
Rynek otwarty ale niedostępny. (2011, August 2). Forbes. Retrieved November 9, 2015, from http://www.forbes.pl/artykuly/sekcje/Wydarzenia/rynek-otwarty--ale-niedostepny,17754
Schaff, A. (1981). Stereotypy a działanie ludzkie. Warszawa: Książka i Wiedza.
Schmidt, J. (2009). Nowe tożsamości w czasach transformacji europejskich: Imigranci z Polski w Niemczech. Poznań: Wydawnictwo News.
Sobczyk, J. R. (2009). Aksjologia sukcesu – uwarunkowania pomiaru (miary i oceny). In R. Rutka & P. Wróbel (Eds.), Sukces organizacji: Istota, pomiar, uwarunkowania (pp. 81–90). Sopot: Wydział Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. (Prace i Materiały Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, 7 (2/1)).
Sorokin, P. A. (1959). Social and cultural mobility. New York, NY: The Free Press of Glencoe.
Stach, A., & Saleh, H. (1994). Ausländer in der DDR: Ein Rückblick (4th ed.). Berlin: Die Ausländerbeauftragte des Senats.
Statistisches Bundesamt. (2016). Retrieved April 27, 2016, from https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2013/10/PD13_354_12521.html
Stola, D. (2010). Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989. Warszawa: PAN ISP.
Szczepaniak-Kroll, A. (2012). Polacy w Berlinie – granice i pogranicza. Etnografia Polska, 56(1–2), 43–63.
Szczepaniak-Kroll, A. (2013). “Jak świat światem nie będzie Niemiec Polakowi bratem?”: O rewizji heterostereotypu Niemca i autostereotypu wśród Polaków migrujących do Berlina. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 39(4), 95–117.
Szczepaniak-Kroll, A. (2017). Dawna i współczesna rola polskiego duszpasterstwa w środowisku Polaków w Berlinie. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 43(1), 201–228.
Wolfeil, N. (2012). Auswirkungen des Auslandsstudiums auf spätere Mobilitäts- und Karrieremuster: Das Beispiel der polnischen Studierenden an deutschen Hochschulen. Wien: Vienna University Press.
Zarycki, T. (2009). Kapitał kulturowy – założenia i perspektywy zastosowań teorii Pierre’a Bourdieu. Psychologia Społeczna, 4(1–2(10)), 12–25. Retrieved June 20, 2017, from http://www.spoleczna.psychologia.pl/pliki/2009_1/Zarycki_2009_1.pdf
Ziętkiewicz, G. (1989). Polen in Berlin – Geschichte und Gegenwart, Polacy w Berlinie – historia i dzień dzisiejszy. Berlin: Die Ausländerbeauftragte des Senats.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2019 Agnieszka Szczepaniak-Kroll
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
