Slavia Meridionalis 27

Temat: SŁOWOTWÓRSTWO SŁOWIAŃSKIE: METODY I TENDENCJE

Kolejny, dwudziesty siódmy tom czasopisma „Slavia Meridionalis” poświęcony będzie różnorodnym zagadnieniom słowotwórstwa słowiańskiego. Autorów zachęcamy do nadsyłania tekstów poświęconych zagadnieniom słowotwórczym w poszczególnych językach słowiańskich, jak również studiów porównawczych obejmujących dwa lub więcej języków – zarówno z perspektywy synchronicznej, jak i diachronicznej.

Współczesne słowotwórstwo słowiańskie charakteryzuje się różnorodnością metod opisu materiału językowego. Badacze stosują odmienne sposoby klasyfikacji, kategoryzacji i porównywania danych, co przejawia się w bogactwie słowotwórczych metajęzyków. Dobór takich języków pozostaje w związku ze zmianami zachodzącymi w językoznawstwie jako dyscyplinie naukowej.

We współczesnych badaniach nad słowotwórstwem słowiańskim obserwujemy przenikanie się idei pochodzących z różnych dyscyplin i poddyscyplin językoznawczych, teorii oraz metod rozwijanych także poza słowotwórstwem. Ta różnorodność ujęć niewątpliwie wzbogaca badania słowotwórcze i słowotwórstwo jako dziedzinę językoznawstwa. Sytuacja taka skłania do refleksji nad ewolucją metod opisu słowotwórczego – nad przeszłością, teraźniejszością i przyszłymi kierunkami rozwoju tej dziedziny. Pozwala zastanowić się nad dotychczasowymi osiągnięciami słowotwórstwa, jak i  zarysować nowe tendencje pojawiające się w badaniach derywatologicznych. 

Zagadnienia, które chcielibyśmy poddać dyskusji w dwudziestym siódmym tomie, koncentrują się wokół następujących pól badawczych:

Współczesne tendencje w słowotwórstwie słowiańskim

Jakie nowe kierunki rozwoju słowotwórczego można zaobserwować we współczesnych systemach słowotwórczych języków słowiańskich (w językach standardowych i dialektach)? W jaki sposób zmiany społeczne i technologiczne, globalizacja i komunikacja cyfrowa wpływają na produktywność słowotwórczą, powstawanie neologizmów, nowych modeli słowotwórczych? Jakie główne paradygmaty teoretyczne kształtują dziś badania nad słowotwórstwem języków słowiańskich? W jaki sposób wykorzystywane są tradycyjne modele słowotwórcze oraz nowsze podejścia, np. kognitywne, dyskursywne? W tym kontekście interesują nas również zjawiska związane z puryzmem językowym i polityką językową – w jaki sposób normatywne dążenia do regulacji języka wpływają na kształtowanie się modeli słowotwórczych, produktywność afiksów, wybór rodzimych lub zapożyczonych elementów derywacyjnych oraz na postrzeganie innowacji słowotwórczych w dyskursie publicznym i naukowym?

Status słowotwórstwa w obrębie językoznawstwa

Jaki status obecnie posiada słowotwórstwo pośród innych dyscyplin (poddyscyplin) językoznawczych? W jakie relacje słowotwórstwo wchodzi z takimi przestrzeniami opisu języka, jak m.in. morfologia, leksykologia, składnia czy etymologia? Autorów zachęcamy także do zastanowienia się nad problemem integracji metodologicznej a teoretyczną autonomią badań słowotwórczych.

Metajęzyki i terminologia słowotwórcza

Jak dobór metajęzyka wpływa na opis i interpretację zjawisk słowotwórczych? Na ile konsekwentna i przejrzysta jest terminologia stosowana w badaniach słowotwórstwa slawistycznego? Czy istnieją różnice pojęciowe i terminologiczne między poszczególnymi tradycjami narodowymi?  

Słowotwórcze badania porównawcze

Zachęcamy do nadsyłania prac synchronicznych, jak i diachronicznych, które pozwolą ukazać zarówno wspólne dziedzictwo, jak i różnice w obrębie słowiańskich systemów słowotwórczych. Szczególnie cenione będą prace łączące analizę empiryczną z refleksją teoretyczną.

Rozwój diachroniczny i gramatykalizacja

Zachęcamy do nadsyłania artykułów związanych z historyczną ewolucją modeli derywacyjnych, produktywnością formantów słowotwórczych, procesami słowotwórczej reinterpretacji oraz relacjami związanymi ze słowotwórstwem i gramatykalizacją. Interesować nas będą, jak zmiany składniowe i semantyczne w obrębie poszczególnych języków kształtować mogły procesy słowotwórcze, jakie długofalowe tendencje można dostrzec w przejściach od formacji przejrzystych słowotwórczo do struktur zleksykalizowanych?

 

Autorów zapraszamy do przesyłania artykułów w języku angielskim lub dowolnym języku słowiańskim o objętości do 40 000 znaków ze spacjami (wraz z bibliografią). Nadesłane artykuły powinny przedstawiać oryginalne treści, które nie były wcześniej publikowane. Każdy tekst zostanie zrecenzowany anonimowo przez dwóch recenzentów.

Przyjmujemy również artykuły w języku angielskim niezwiązane bezpośrednio z tematyką tomu – do działu „Imponderabilia”, przeznaczonego na prace podejmujące szczególnie istotne zagadnienia językoznawcze mieszczące się w profilu czasopisma.

„Slavia Meridionalis” to czasopismo wielodyscyplinowe, publikowane w tzw. Wolnym Dostępie, które prezentuje wyniki badań nad Słowiańszczyzną południową oraz nad jej związkami z innymi obszarami kulturowymi. Indeksowane jest w bazach Scopus (Elsevier) oraz Emerging Sources Citation Index (Clarivate Analytics), jak również CEEOL, DOAJ, EBSCO, ERIH Plus, Google Scholar i in.

• Termin nadsyłania artykułów: 31 marca 2026 r.
• Planowana data publikacji: 2027

Szczegółowe informacje o czasopiśmie oraz wytyczne dla autorów znajdują się na stronie czasopisma.

Wszelkie pytania prosimy kierować do redaktora tomu:

• Pawła Kowalskiego, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk
  na adres: pawel[dot]kowalski[at]ispan[dot]edu[dot]pl