Surnames of the Rivne Region with the Suffixes -uk-,-yuk-, -chuk- in the Context of Ukrainian-Polish Studies
DOI:
https://doi.org/10.11649/sfps.3466Keywords:
anthroponym, appellative, first name, last name, Rivne region, suffixAbstract
The article is devoted to the study of surnames of the historical territory of the Rivne region in Ukraine with the suffixes -uk-, -yuk-, -chuk- in the context of Ukrainian-Polish studies. It should be noted that these anthroponymic formants are characteristic of the north-western regions of Ukraine, in particular the Rivne region, as well as the eastern regions of Poland and the southern regions of Belarus. They are mainly of Slavic, Lithuanian and Turkic origin. The analysed suffixes are polyfunctional morphemes. Combining with the original stem, they initially perform a diminutive, and later a surnameforming function, changing its structure, semantics and functional purpose. The regional source base provides evidence of the surname-forming function of formants over the past two centuries. The bases of surnames include anthroponyms (names, bynames, surnames) and appellatives.
References
Atamanenko, V. (2004). Opysy Ostrozhchyny druhoï polovyny ХVI – pershoï polovyny ХVII st. Ukraïns′ke Istorychne Tovarystvo.
Bevzenko, S. P. (1960). Istorychna morfolohiia ukraïns′koï movy. Zakarpats′ke oblasne vydavnytstvo.
Bilousenko, P. P. (1994). Istoriia sufiksal′noï systemy ukraïns′koho imennyka (nazvy cholovichoho rodu) [Unpublished summary of doctoral dissertation]. NAN Ukraïny, Instytut movoznavstva im. O. O. Potebni.
Bogdanowicz, E. (2006). Nazwiska z komponentem -k- w części sufiksalnej na podstawie XVIII-wiecznych ksiąg metrykalnych południowej Białostocczyzny. In Z. Abramowicz & E. Bogdanowicz (Eds.), Onimizacja i apelatywizacja (pp. 337–343). Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku. http://hdl.handle.net/11320/13061
Brugmann, K., & Delbrück, B. (1906). Grundriss der vergleichenden Grammatik der indogermanischen Sprachen (Vol. 2, Pt. 1). Karl J. Trübner.
Burdukiewicz, A. (2008). Dziewiętnastowieczne nazwiska patronimiczne z sufiksami z komponentem -k- w materiale śląskim zebranym przez Stanisława Rosponda. Onomastica Slavogermanica, 27, 155–166.
Busel, V. T. (Ed.). (2005). Velykyǐ tlumachnyǐ slovnyk ukraïns′koï movy. Perun.
Chuchka, P.P. (2005). Prizvyshcha zakarpats′kykh ukraïntsiv: Istoryko-etymolohichnyǐ slovnyk. Svit.
Chuchka, P. P. (2008). Antroponimiia Zakarpattia. Uzhhorods′kyǐ natsional′nyǐ universytet.
Dacewicz, L. (2014). Historia nazwisk na kresach północno-wschodnich Rzeczpospolitej (XVI–XVIII w.). Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Dovnar-Zapol′skiǐ, M. V. (1913). Ves′ IUgo-Zapadnyǐ kraǐ: Spravochnaia i adresnaia kniga po Kievskoǐ, Volynskoǐ, Podol′skoǐ guberniiam. Rossіǐskaia ėkspоrtnaia palata.
Fernos, IU. I. (2008). Antroponimiia Umanshchyny ХVII – pochatku ХХ st. [Unpublished doctoral dissertation]. Umans′kyǐ derzhavnyǐ pedahohichnyǐ universytet imeni Pavla Tychyny.
IEfymenko, I. V. (2003). Ukraïns′ki prizvyshchevi nazvy ХVI st. NAN Ukraïny, Instytut ukraïns′koï movy.
Isakova, T. (2000). Prizvyshcha na -uk, (-̕uk), -chuk v antroponimiï pivnichnoho Stepu. Naukovi zapysky: Filolohichni nauky (movoznavstvo), 30, 187–193.
Kersta,R.Ǐ. (1984). Ukraïns′ka antroponimiia ХVI st.: Cholovichi imenuvannia. Naukova dumka.
Khalymonenko, H.I. (2009). Davn′otiurks′ki antroponimy v ukraïns′kykh litopysakh Х–ХIII st. In O.I. Halenko (Ed.), Spadshchyna Omeliana Pritsaka i suchasni humanitarni nauky (pp. 282–295). Vydavnytstvo Aratta.
Khudash, M. L. (1977). Z istoriï ukraïns′koï antroponimiï. Naukova dumka.
Khvishchuk, O. V. (2017). Strukturno-semantychnyǐ analiz prizvyshch zhyteliv m. Novovolyns′ka Volyns′koï oblasti [Unpublished doctoral dissertation]. Skhidnoievropeǐs′kyǐ natsional′nyǐ universytet imeni Lesi Ukraïnky.
Kojder, M. (2015). Nazwiska patronimiczne z formantem -uk w inskrypcjach nagrobnych na wybranych cmentarzach na południowym Podlasiu. Studia Białorutenistyczne, 9, 282–294. https://doi.org/10.17951/sb.2015.9.281
Kravchenko, L. O. (2014). Ukraïns′ka onomastyka: Antroponimika. Znannia.
Krovyts′ka, O. (2002). Nazvy osib v ukraïns′kiǐ movniǐ tradytsiï ХVI–ХVIII st.: Semantyka i slovotvir. NAN Ukraïny,Instytut ukraïnoznavstva im. I.Kryp’iakevycha.
Lindert, B. (1972). Formanty -(i)uk, -čuk w językach wschodniosłowiańskich. In Z polskich studiów slawistycznych: Vol. 4. Prace na VII Międzynarodowy Kongres Slawistów w Warszawie, 1973: Pt. 1 Językoznawstwo (pp. 81–87). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Marciniak-Firadza, R. (2013). Nazwy osobowych wykonawców czynności w gwarach małopolskomazowieckiego pogranicza językowego: Pt. 1. Studium słowotwórczo-leksykalne. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/7525-841-7
Martynov, V. V. (1973). Praslavianskaia i baltoslavianskaia suffiksal′naia derivatsiia imen. Navuka i tėkhnika.
Matskevich, I. F. (Ed.). (1991). Adres-kalendar′ Volynskoǐ gubernii na 1892 god. Tipografiia Gubernskogo pravleniia.
Matusiak-Kempa ,I. (2022). Nazwiska Polaków jako tekst kultury i źródło badań nad wspólnotową autonarracją. Onomastica, 66, 51–64. https://doi.org/10.17651/ONOMAST.66.6
Meǐe, A. (2001). Obshcheslavianskiǐ iazyk (P. S.Kuznetsov, Trans.). Progress.
Metrychni knyhy pravoslavnykh tserkov Rovens′koho povitu. (1818). Derzhavnyĭ arkhiv ZHytomyrsʹkoї oblasti (F. 1. Op. 78. Spr. 1101), ZHytomyr. Retrieved January 16, 2025, from https://uk.m.wikisource.org/wiki/Архів:ДАЖО/1/78/1101
Metrychni knyhy pravoslavnykh tserkov Rovens′koho povitu. (1860). Derzhavnyĭ arkhiv ZHytomyrsʹkoї oblasti (F. 1. Op. 78. Spr. 1148), ZHytomyr. Retrieved January 16, 2025, from https://uk.m.wikisource.org/wiki/Архів:ДАЖО/1/78/1148
Mezenka, H. M. (Ed.). (2009). Belaruskaia antrapanimiia. Vitsebski dziarzhaŭny universitėt imia P. M. Mashėrava.
Mialovyts′kyǐ, A. V. (Ed.). (1973). Istoriia mist i sil Ukraïns′koï RSR: Rovens′ka oblast′. Holovna redaktsiia URE.
Mytnik, I. (2010). Antroponimia Wołynia w ХVІ–ХVІІІ wieku. Uniwersytet Warszawski, Katedra Ukrainistyki.
Mytnik, I. (2019). Imiennictwo ziemi chełmskiej w ХVІ–ХVІІ wieku. Uniwersytet Warszawski, Katedra Ukrainistyki; Wydawnictwo KUL.
Nimchuk, V. V. (1964). Ukraïns′ki prizvyshcha z sufiksamy -(’)uk, -chuk ta etymolohichno sporidneni utvorennia. In K.K. TSiluǐko (Ed.), Ukraïns′ka dialektolohiia i onomastyka (pp. 194–210). Naukova dumka.
Nimchuk, V. V. (2001). Kyïvs′ka Rus′: Mova. In P. P. Tolochko (Ed.), Istoriia ukraïns′koï kul′tury (Vol. 1, pp. 683–694). Naukova dumka.
Pura, IA. O. (1997). Kraǐ nash u nazvakh (Vol. 3). Rivnens′kyǐ Budynok nauky i tekhniky.
Pura, IA. O. (2002). Kraǐ nash u nazvakh (Vol. 4). Perspektyva.
Red′ko, IU. K. (1966). Suchasni ukraïns′ki prizvyshcha. Naukova dumka.
Shipova, E. N. (1976). Slovar′ tiurkizmov v russkom iazyke. Nauka.
Skowronek, K. (Ed.), Czopek-Kopciuch, B., Górny, H., Magda-Czekaj, M., Palinciuc--Dudek, E., & Supranowicz, E. (2014–2019). Internetowy słownik nazwisk w Polsce [ISNP]. Retrieved January 16, 2025, from https://dariah.ijp.pan.pl/main/zosoby/internetowy-slownik-nazwisk-w-polsce
Sławski, F. (1974). Słownik prasłowiański (Vol. 1). Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Smoczyński, W. (2016). Słownik etymologiczny języka litewskiego (2nd ed.). Wydawnictwo Uniwersytetu Wileńskiego.
Telefonnyǐ dovidnyk Ukraïny: Za alfavitom: Rivne [TDR]. (2025). Proiekt SPRAVKA109.NET. Retrieved January 16, 2025, from https://spravka109.net/ua/ukraine
Teodorovich, N.I. (1889). Istoriko-statisticheskoe opisanie tserkveǐ i prikhodov Volynskoǐ eparkhii (Vol. 2). Tipografіia Pochaevo-Uspenskoǐ Lavry.
TSaruk, O. (1998). Ukraïns′ka mova sered inshykh slov’ians′kykh: Etnolohichni ta hramatychni parametry. Nauka i osvita. https://doi.org/10.31812/0564/897
Walkowiak, J. B. (2017). O rozbieżnych etymologiach nazwisk polskich i litewskich. Acta Baltico-Slavica, 41, 251–265. https://doi.org/10.11649/abs.2017.003
Zaǐtsava, K. (2016). Prozvishchy iak rėprėzentatary histarychnykh i dukhoŭnykh kashtoŭnastseǐ naroda (na matėryiale antrapanimikonu Beshankovitskaha raiona Vitsebskaǐ voblastsi). Studia Wschodniosłowiańskie, 16, 333–343. https://doi.org/10.15290/sw.2016.16.26
ZHeliezniak,I. M. (2011). Slov’ians′ka antroponimika (vybrani statti). Kyǐ.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Svitlana Shyika
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
