Formy wyrażające modalność imperceptywną w bułgarskich i polskich tekstach prasowych oraz na portalach informacyjnych
DOI:
https://doi.org/10.11649/a.2218Słowa kluczowe:
imperceptywność, formy narratywne, ewidencjalność, modalność epistemiczna, zastrzeżenia co do prawdziwościAbstrakt
Formy wyrażające modalność imperceptywną, czyli zawierające w swej strukturze semantycznej jednocześnie renarrację i rezerwę prawdziwościową, występują zarówno w języku polskim, jak i bułgarskim. W obydwu językach temu celowi służą wykładniki leksykalne typu pl. podobno, rzekomo, jakoby, bg. вероятно, може би, сигурно. Poza wykładnikami leksykalnymi język bułgarski posiada dodatkową kategorię morfologiczną wyrażającą jednocześnie renarrację i rezerwę prawdziwościową, czyli formy narratywne (tzw. tryb nieświadka, bg. несвидетелско наклонение, преизказно наклонение). W języku polskim możemy natomiast zauważyć zwiększającą się częstotliwość użycia quasi-morfologicznej konstrukcji mieć + bezokolicznik. W artykule zaprezentowano analizę wykorzystania powyższych wykładników modalności imperceptywnej w polskich i bułgarskich tekstach prasowych oraz w internetowych portalach informacyjnych. Podjęto również próbę wyjaśnienia zwiększonej częstotliwości ich użycia w mediach opiniotwórczych.
Bibliografia
Davat na Modrich Zlatnata topka dnes. (2018, Mart 03). Standard News. https://standartnews.com/sport/davat-na-modrich-zlatnata-topka-dnes-379784.html
Georgiev, G. (2019, Mart 30). Borisov bil kazal, che dokladŭt za Ungariia ne bil veren: Tova, pri polozhenie, che nad 2/3 podkrepikha Doklada. Burgas Podlupa. http://burgas-podlupa.com/борисов-бил-казал-че-докладът-за-унгария-не-бил-верен-това-при-положение-че-над-23-подкрепиха
Klisurova, L. (2019, Mart 28). Deputatite ot GERB podarikha na TSvetanov maratonki – da prodŭlzhi da biaga v dŭlgiia politicheski maraton. 24chasa.bg. https://m.24chasa.bg/region/article/7370050
Kutsarov, I. (1984). Preizkazvaneto v bŭlgarskiia ezik. Nauka i izkustvo.
Kutsarov, Iv. (1994). Edno ekzotichno naklonenie na bŭlgarskiia glagol. Univ. izd. “Sv. Kliment Okhridski”.
Lazarova, M. (2011). Preizkaznite glagolni formi kato izrazno sredstvo v ezika na vestnitsite. http://research.bfu.bg:8080/jspui/bitstream/123456789/252/1/BFU_MK_2011_T_IV_Lazarova.pdf
“Ludogorets” shokira Rumŭniia s transfer. (2015, November 11). Standard News. https://www.standartnews.com/sport/bg_futbol/ludogorets_shokira_rumaniya_s_transfer-296242.html
Makartsev, M. (2008). K voprosu o sviazi leksicheskikh i grammaticheskikh pokazateleĭ ėvidentsialʹnosti v bolgarskom iazyke. In B. Wiemer & V. A. Plungjan (Eds.), Lexikalische Evidenzialitäts-Marker in Slavischen Sprachen (pp. 239–284). Universitätsverlag WINTER Gmbh.
Maĭkata, koiato metna bebeto si v iazovir v Kŭrdzhali, otnovo e bremenna. (2019, November 10). Novinite. https://www.novinite.bg/articles/182333/Majkata-koyato- metna-bebeto-si-v-yazovir-v-Kardjali-otnovo-e-bremenna
Mateva-Ruseva, E. (2009). Chuzhdoto slovo: Nnachin na upotreba ot bŭlgarskite vestnitsi. Mond diplomatik. https://bg.mondediplo.com/article426.html
Moga da pratia voĭski v Riga, Varshava, Vilnius…, bil kazal Putin. (2014, September 18). News.bg.https://news.bg/int-politics/moga-da-pratya-voyski-v-riga-varshava-vilnyus-bil-kazal-putin.html
Nitsolova, R. (1999). Osnovni tendentsii v razvitieto na bŭlgarskiia pechat sled 1989 g. In I. Likomanova (Ed.), Mediite i ezikŭt (pp. 114–121). Izdatelstvo ETO.
Nitsolova, R. (2007). Modalizovannaia ėvidentsialʹnaia sistema bolgarskogo iazyka. In V. S. Хrakovskiĭ (Ed.), Ėvidentsialʹnostʹ v iazykakh Evropy i Azii: Sbornik stateĭ pamiati Natalii Andreevny Kozintsevoĭ (pp. 107–196). Nauka.
Nitsolova, R. (2008). Bŭlgarska gramatika: Morfologiia. Univ. izd. “Sv. Kliment Okhridski”.
Plungian, V. A. (2011). Vvedenie v grammaticheskuiu semantiku: Grammaticheskie znacheniia i grammaticheskie sistemy iazykov mira. Rossiĭskiĭ gosudarstvennyĭ gumanitarnyĭ universitet.
Razkrikha moderna narkooranzheriia v Gabrovo. (2019, Mart 21). Standard News. https://www.standartnews.com/balgariya-krimi/razkrikha-moderna-narkooranzheriya-v-gabrovo-387744.html
Staĭko Staĭkov razbral, che e izdirvan, edva vchera. (2019, January 28). Dnevnik. https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2019/01/28/3381723_staiko_staikov_razbral_che_e_izdirvan_edva_vchera/
Telefonen izmamnik ot imeto na Obshtina Lovech iskal darenie ot Troianskiia manastir. (2019, Mart 30). Lovech. https://www.lovech.bg/bg/novini/telefonen-izmamnik-ot-imeto-na-obshtina-lovech-iskal-darenie-ot-troyanskiya-manastir
Vacheva, M. (2019, Mart 9). Liuben CHatalov posetil pŭrviia pŭt tŭshta si s kaska na glavata. 24chasa.bg. https://www.24chasa.bg/ojivlenie/article/7328375
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2020 Julia Mazurkiewicz-Sułkowska
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
