Moscow, a Submissive City: Jacek Komuda’s View of the East in the Context of Neo-Sarmatism and the Topographic Turn on the Example of “Samozwaniec”
DOI:
https://doi.org/10.11649/a.2955Keywords:
neo-Sarmatism, Eastern Europe, Central Europe, Jacek Komuda, MoscowAbstract
In the neo-Sarmatian trend (which involves an attempt to build individual and collective identities by referring to the Sarmatian cultural formation), an important issue is how one identifies oneself in terms of spatial relations between the West, Centre and East of Europe. Jacek Komuda is one of the most recognisable writers of this trend and thus has a great impact on the reader, especially the young one, and on the shaping of their identity. Moscow occupies an important place in his work: the capital of the Grand Duchy was a place where, following its capture by Polish troops, Russian and Sarmatian culture came into contact. A closer look at the representations of Moscow and its society in the novel Samozwaniec [The Pretender] allows us to see how the neo-Sarmatians perceive the East and what image they present to Polish readers, who on this basis are to determine what cultural circle they belong to.
References
Bohuszewicz, P. (2011). Pożytki z prawicowego neosarmatyzmu: (Nie-prawicowa) obrona Krzysztofa Koehlera. W P. Biliński (Red.), Przeszłość we współczesnej narracji kulturowej: Studia i szkice kulturoznawcze (ss. 99–117). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Bohuszewicz, P. (2014). Hermeneutyki sarmatyzmu. W M. Lutomierski (Red.), Tradycje szlacheckie we współczesnej kulturze polskiej: Przybliżenia i perspektywy badawcze (T. 1, ss. 105–130). Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Oddział w Toruniu.
Bohuszewicz, P. (2021). Neosarmatyzm i nowoczesność: Próba doprecyzowania zagadnienia. Prace Polonistyczne, 76, 75–93. https://doi.org/10.26485/PP/2021/76/2 DOI: https://doi.org/10.26485/PP/2021/76/2
Bohuszewicz, P. (2023). Powieść neosarmacka – aksjologia, ideologia, polityka. Litteraria Copernicana, 45(1), 103–119. https://doi.org/10.12775/LC.2023.006 DOI: https://doi.org/10.12775/LC.2023.006
Buczyńska-Garewicz, H. (2006). Miejsca, strony, okolice: Przyczynek do fenomenologii przestrzeni. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas” .
Canetti, E. (1996). Masa i władza (E. Borg & M. Przybyłowska, Tłum.). Czytelnik.
Gieba, K. (2015). Zwroty ku przestrzeni w badaniach literackich – próba uporządkowania pojęć i podstawowe rozróżnienia. Przestrzenie Teorii, 2015(23), 27–38. https://doi.org/10.14746/pt.2015.23.2 DOI: https://doi.org/10.14746/pt.2015.23.2
Ginkowa, Ł. (Wyb.). (1988). „Koń ma duszę w sobie”. Wydawnictwo Literackie.
Huntington, S. (1997). Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu społecznego (H. Jankowska, Tłum.). Wydawnictwo Literackie.
Koehler, K. (1995). W rytmie godzinek, na rosyjskim trupie. Fronda, 1995(4–5), 287–307.
Komuda, J. (2010). Samozwaniec (T. 2). Fabryka Słów.
Komuda, J. (2011). Samozwaniec (T. 3). Fabryka Słów.
Komuda, J. (2012). Bohun. Fabryka Słów.
Komuda, J. (2013). Samozwaniec (T. 4). Fabryka Słów.
Komuda, J., Mochocki, M., & Machlowski, A. (2008). Dzikie Pola: Rzeczpospolita w ogniu. Inspi-rowana trylogią Henryka Sienkiewicza szlachecka gra fabularna. Max Pro.
Kundera, M. (1984). Zachód porwany albo Tragedia Europy Środkowej (M. L., Tłum.). Zeszyty Literackie, 1984(5), 23–38.
Maciejewski, J. (1974). Sarmacja jako formacja kulturowa (geneza i główne cechy wyodręb¬niające). Teksty: Teoria literatury, krytyka, interpretacja, 1974(4), 13–42.
Marcinkiewicz, P. (2005). Perspektywa planimetryczna w mieście a kartezjańskie ego. W A. Gleń, J. Gutorow, & I. Jokiel (Red.), Miasto: Przestrzeń, topos, człowiek (ss. 13–18). Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk; Uniwersytet Opolski, Instytut Filologii Polskiej.
Merton, T. (2005). Ulica jest miejscem świętowania (W. Grzybowski, Tłum.). W A. Gleń, J. Guto¬row, & I. Jokiel (Red.), Miasto: Przestrzeń, topos, człowiek (ss. 295–300). Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk; Uniwersytet Opolski, Instytut Filologii Polskiej.
Niemcewicz, J. (1860). Dzieje panowania Zygmunta III, Króla Polskiego, Wielkiego Księcia Litew-skiego, itd. (T. 2). Biblioteka Polska.
Obremski, K. (1995). Psalmodia Polska: Trzy studia nad poematem. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Piszczkowski, M. (1934). Literatura staropolska jako twórczość warstwy posiadającej. Pamiętnik Literacki, 31(1–4), 1–12.
Purchla, J. (2020). Nowojorczyk i wynalezienie Europy Wschodniej. W L. Wolff, Wynalezienie Europy Wschodniej: Mapa cywilizacji w dobie Oświecenia (ss. 7–12). Międzynarodowe Centrum Kultury.
Riabczuk, M. (2020). Sztuka przenoszenia murów w kierunku wschodnim: Tragedia Europy Środkowej Milana Kundery po trzech dekadach (A. Saweneć, Tłum.). Kultura Enter, 2020(98). https://kulturaenter.pl/article/esej-riabczuk-kundera/
Rybicka, E. (2008). Od poetyki przestrzeni do polityki miejsca: Zwrot topograficzny w badaniach literackich. Teksty Drugie, 2008(4), 21–38.
Sowa, J. (2011). Fantomowe ciało króla. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”.
Staniłko, J. F. (2009). Neosarmacki republikanizm: Źródła i teraźniejszość polskiej tradycji politycznej. Arcana: Kultura, historia, polityka, 2009(2–3), 6–24.
Tazbir, J. (1976). Wzorce osobowe szlachty polskiej w XVII wieku. Kwartalnik Historyczny, 83(4), 784–797.
Waśko, A. (1995). Romantyczny sarmatyzm: Tradycja szlachecka w literaturze polskiej lat 1831–1863. Arcana.
Wolff, L. (2020). Wynalezienie Europy Wschodniej: Mapa cywilizacji w dobie Oświecenia (T. Bieroń, Tłum.). Międzynarodowe Centrum Kultury.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2023 Sebastian Tauer
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
