The Temple of Serbian Victories and Temptations: A Contribution to the Visual Theology of the Nation
DOI:
https://doi.org/10.11649/a.2239Keywords:
Serbia, Temple of Saint Sava, Orthodoxy, iconographic representation, icon, visual theology of the nationAbstract
On the map of modern Belgrade, the Temple of Saint Sava is an object with a unique and complex symbolism. Its construction started in the 1930s and is still in progress: so far only the Crypt – the Orthodox church of Saint Prince Lazar – has been completed and richly decorated. This article considers the iconographic representations of Serbian historical figures found there, treating them as an example of the visual theology of the nation – Serbian nation. The aim of the study is to deconstruct self-beliefs about the spiritual condition of the Serbs and the mechanisms of mythologisation of the national past, which determine the perception of the community and its fate. Applying tools taken from semiotics, I analyse and interpret particular categories of iconography, a set of images that creates a socially shared symbolic meaning.
References
Assmann, A. (2019). Między historią a pamięcią: Antologia (M. Saryusz-Wolska, Tłum.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Assmann, J. (2020). Pamięć kulturowa: Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych (A. Kryczyńska-Pham, Tłum.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Atanasov, D. (2019). Intervju Jovan Atanacković: Hram naših pobeda i iskušenja. Ekspres.net. https://www.ekspres.net/scena/intervju-jovan-atanackovic-hram-nasih-pobeda-i-iskusenja
Bandić, D. (2008). Carstvo zemaljsko i carstvo nebesko: Ogledi o narodnoj religiji. Knjižara Krug.
Bandić, D. (2010). Narodno pravoslavlje. Biblioteka XX Vek.
Barthes, R. (2009). Podstawy semiologii (A. Turczyn, Tłum.). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Bartnik, C. S. (1999). Teologia narodu. Tygodnik Katolicki „Niedziela”.
Biblia Tysiąclecia. (2003). Biblia Tysiąclecia Online. https://biblia.deon.pl/menu.php?st_id=1
Czamańska, I., & Leśny, J. (2015). Bitwa na Kosowym Polu 1389. Wydawnictwo Poznańskie.
Čolović, I. (2014). Bałkany – terror kultury (M. Petryńska, Tłum.). Wydawnictwo Czarne.
Čolović, I. (2016). Smrt na Kosovu Polju: Istorija kosovskog mita. Biblioteka XX vek.
Eliade M. (1999). Sacrum i profanum. O istocie religijności (R. Reszke, Tłum.). Wydawnictwo KR.
Evdokimov, P. (2003). Sztuka ikony: Teologia piękna (M. Żurowska, Tłum.). PROMIC Wydawnictwo Księży Marianów.
Florenski, P. (1984). Ikonostas i inne szkice (Z. Podgórzec, Tłum.). Instytut Wydawniczy Pax.
Gil, D. (2005). Prawosławie: Historia. Naród. Miejsce kultury duchowej w serbskiej tradycji i współczesności. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Gil, D. (2019). Dylematy identyfikacyjne w obrębie serbsko-czarnogórskiej kulturosfery: Dawne i współczesne modele (auto)refleksji. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Goldstein, S. (2007). 1941: Godina koja se vraća. Liber.
Jazykowa, I. (1998). Świat ikony (H. Paprocki, Tłum.). Wydawnictwo Księży Marianów.
Jovanović, J. (2015). Freska kao moderna. Novimagazin.rs. http://www.novimagazin.rs/opusteno/freska-kao-moderna/0/nedeljnik225
Jović, G. (2015). Ikona danas i iskustvamoderne umetnosti. Novimagazin.rs. http://www.novimagazin.rs/opusteno/ikona-danas-i-iskustva-slikarstva-moderne-umetnosti
Kuljić, T. (2014). Tanatopolitika: Sociološkoistorijska analiza političke upotrebe smrti. Čigoja štampa.
Kurz, I. (2012). Wobec obrazu – wobec świata: Projekt antropologii kultury wizualnej. W I. Kurz, P. Kwiatkowska, & Ł. Zaremba (Red.), Antropologia kultury wizualnej: Zagadnienia i wybór tekstów (ss. 9–20). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Malešević, M. (2011). Pravoslavlje kao srž „nacionalnog bića” postkomunističke Srbije. W M. Malešević, Ima li nacija na planeti Ribok? Ogledi o politikama identiteta (ss. 71–100). Srpski Genealoški Centar.
Mitchell, W. J. T. (2012). Pokazać widzenie (Ł. Zaremba, Tłum.). W I. Kurz, P. Kwiatkowska, & Ł. Zaremba (Red.), Antropologia kultury wizualnej: Zagadnienia i wybór tekstów (ss. 57–67). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Paprocki, H. (2012). Problem ikony. W I. Kurz, P. Kwiatkowska, & Ł. Zaremba (Red.), Antropologia kultury wizualnej: Zagadnienia i wybór tekstów (ss. 140–146). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Perica, V. (2006). Balkanski idoli II: Religija i nacionalizam u jugoslovenskim državama (S. Glišić & S. Miletić, Tłum.). Biblioteka XX vek.
Prodanović, M. (2010). Na sliku cele zemlje. W S. Pejić & M. Prodanović, Ruka, boja, hram (ss. 9–79). Službeni glasnik. DOI: https://doi.org/10.5937/vojtehg1104079P
Przybył, E. (2006). Prawosławie. Wydawnictwo „Znak”.
Rapacka, J. (1993). Dawna literatura serbska i dawna literatura chorwacka. Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Wojciechowski, J. S. (2015). Władze widzenia: Post-świecka kultura wizualna. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Wolińska, A. (2004). Semiotyka ikony Pawła Florenskiego i Borysa Uspieńskiego: Pomiędzy snem a jawą. Sztuka i Filozofia, 24, 140–148.
Zidanje Ravanice. (1973). W V. Đurić, Antologija narodnih junačkih pesama (ss. 208–211). Srpska Književna Zadruga.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2020 Aleksandra Feder
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
