Dorpackie listy Jana Baudouina de Courtenay do Jana Karłowicza z lat 1887–1891, część I

Autor

DOI:

https://doi.org/10.11649/abs.3119

Słowa kluczowe:

Jan Baudouin de Courtenay, Jan Karłowicz, Uniwersytet Dorpacki, Dorpat, historia polskiego językoznawstwa

Abstrakt

Zaprezentowana tu korespondencja obejmuje cztery listy i dwie karty pocztowe z lat 1887–1888, wysłane przez Jana Baudouina de Courtenay do Jana Karłowicza. Korespondencja ta dotyczy dorpackiego etapu życia Baudouina de Courtenay i jego rodziny. Główne tematy to: 1) pobyt na stancji u Baudouinów najstarszego syna Karłowiczów – Edmunda; 2) relacje naukowe i pozanaukowe na Uniwersytecie Dorpackim i w Dorpacie. W edycji zachowano oryginalny zapis, w tym powtórzenia, przekreślenia i dopiski, co – jak można założyć – da wgląd do idiolektu Jana Baudouina de Courtenay. Druga część korespondencji, obejmująca siedem listów i czternaście kart pocztowych, ukaże się w „Acta Baltica-Slavica” w 2025 roku.

Bibliografia

Baudouin de Courtenay, J. (2016a). Program wykładów ogólnego kursu językoznawstwa w zastosowaniu do języków arioeuropejskich w ogóle, a słowiańskich w szczególności. In M. Skarżyński (Selection, Trans., & Ed.), Materiały do dziejów polskiego językoznawstwa: Vol. 2. Jan Baudouin de Courtenay: Teksty mniej znane (pp. 91–98). Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788376386928

Baudouin de Courtenay, J. (2016b). Program wykładów z gramatyki porównawczej sanskrytu, litewskiego i słowiańskiego w związku z innymi językami arioeuropejskimi. In M. Skarżyński (Selection, Trans., & Ed.), Materiały do dziejów polskiego językoznawstwa: Vol. 2. Jan Baudouin de Courtenay: Teksty mniej znane (pp. 99–102). Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788376386928

B. de C. [Baudouin de Courtenay, J.]. (1876). Dr. Jan Karłowicz: O języku litewskim (odbitka z tomu II “Rozpraw i Sprawozdań z Posiedzeń Wydziału Filolog. Akademii Umiejętności”) w Krakowie. 1875. str. 242. 8vo. (w “Rozprawach” str. 135–376) [Book review]. Przegląd Krytyczny, 2(8), 308–314.

Błaszczyk, B. (2021a). Dorpatczycy. Polscy studenci na Uniwersytecie Dorpackim w latach 1802–1918 i ich dalsze losy: Słownik biograficzny: Vol. 1. A–H. Wydawnictwo Naukowe FNCE.

Błaszczyk, B. (2021b). Dorpatczycy: Studia o Polakach i Polkach na Uniwersytecie Dorpackim do 1918 roku. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Błaszczyk, B. (2022). Dorpatczycy. Polscy studenci na Uniwersytecie Dorpackim w latach 1802–1918 i ich dalsze losy: Słownik biograficzny: Vol. 2. I–M. Wydawnictwo Naukowe FNCE; Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Oddział Poznań.

Boryś, W. (1989). Jan Baudouin de Courtenay jako etymolog. In J. Rieger, M. Szymczak, & S. Urbańczyk (Eds.), Jan Niecisław Baudouin de Courtenay a lingwistyka światowa: Materiały z konferencji międzynarodowej, Warszawa 4–7 IX 1979 (pp. 483–486). Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Czelakowska, A., & Skarżyński, M. (Eds.). (2011). Materiały do dziejów polskiego językoznawstwa: Listy Jana Niecisława Baudouina de Courtenay, Jana Łosia, Kazimierza Nitscha, Jana Michała Rozwadowskiego, Henryka Ułaszyna. Księgarnia Akademicka.

Dzendzelivsʹkyĭ, Ĭ. O. (2003). Materialy do istoriï polʹsʹkoï ta slov’iansʹkoï fìlolohiï. XI (ch. 1). Vybrane lystuvannia IA. Boduena de Kurtene z IA. Karlovychem. Prace Filologiczne, 48, 143–222.

Fedorovič, I. (2012). Korespondencja Jana Karłowicza z polskimi i litewskimi literatami oraz działaczami kulturalnymi. Slavistica Vilnensis, 57(2), 197–210. https://doi.org/10.15388/SlavViln.2012.2.1220 DOI: https://doi.org/10.15388/SlavViln.2012.2.1220

Grigas, K. (1958). Lituanistinė medžiaga J. Karłowicziaus rankraštiniame palikime. Literatūra ir kalba, 3, 595–600.

Juška, A. (1880–1882). Lietuviškos dajnos (Vols. 1–3). Tipografīia Imperatorskago Universiteta.

Karaś, H. (2012). O potrzebie badań nad życiem naukowym przełomu XIX i XX wieku: Jan Karłowicz (1836–1903) jako animator ówczesnego “ruchu umysłowego”. Poradnik Językowy, 2012(5), 5–20.

Karłowicz, J. (1875). O języku litewskim. Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, 2, 135–376.

Karłowicz, J. (1894–1905). Słownik wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia używanych w języku polskim. W. L. Anczyc i Spółka.

Karłowicz, J., Kryński, A. A., & Niedźwiedzki, W. (Eds.). (1900–1927). Słownik języka polskiego (Vols. 1–8). Nakł. prenumeratorów; Kasa im. Mianowskiego.

Koniusz, E. (2001). Polszczyzna z historycznej Litwy w “Słowniku gwar polskich” Jana Karłowicza. Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej.

Konopczyński, W., Lepszy, K., Rostworowski, E., Markiewicz, H., & Romanowski, A. (Eds.). (1935–). Polski słownik biograficzny (Vols. 1–55). Polska Akademia Nauk.

Kowalski, M. (2020). Wybrane zagadnienia psychologizmu lingwistycznego Jana Baudouina de Courtenay i Karola Appla: Próba porównania. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, 76, 293–306. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.6680 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.6680

Majdak, M. (2008). Słownik warszawski: Koncepcja – realizacja – recepcja. Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Mugdan, J. (1984). Jan Baudouin de Courtenay (1845–1929): Leben und Werk. Wilhelm Fink Verlag.

Polski Petersburg. (2015–2018). Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie; Międzynarodowa Fundacja Charytatywna im. Dmitrija Lichaczowa. Retrieved November 1, 2023, from https://www.polskipetersburg.pl/

Rak, M. (2018). Materiały do dziejów polskiej dialektologii i etnologii: Listy Cezarii Baudouin de Courtenay-Ehrenkreutz-Jędrzejewiczowej, Adama Fischera, Antoniego Kaliny, Izydora Kopernickiego, Kazimierza Nitscha, Seweryna Udzieli, Juliusza Zborowskiego. Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788376389356 DOI: https://doi.org/10.12797/9788376389356

Rak, M. (2020). Krakowskie listy Jana Baudouina de Courtenay do Jana Karłowicza z 1894 r. LingVaria, 15(2(30)), 221–244. https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.17 DOI: https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.17

Rak, M. (2021). Jan Karłowicz w świetle materiałów archiwalnych: Dialektologia, etnolingwistyka i lituanistyka. Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788381384209 DOI: https://doi.org/10.12797/9788381384209

Rak, M. (2023). Listy Jana Baudouina de Courtenay do Jana Karłowicza z lat 1895–1903. Prace Filologiczne, 78, 297–336. https://doi.org/10.32798/pf.1050 DOI: https://doi.org/10.32798/pf.1050

Rieger, J., Szymczak, M., & Urbańczyk, S. (Eds.). (1989). Jan Niecisław Baudouin de Courtenay a lingwistyka światowa: Materiały z konferencji międzynarodowej, Warszawa 4–7 IX 1979. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Rutkowska, K. (2011). Jano Karłowicziaus nuopelnai lietuvių kalbai ir tautosakai. Naujoji Romuva, 2011(3), 2–5.

Rutkowska, K. (2012). Zasługi Jana Karłowicza dla języka i folkloru litewskiego. Poradnik Językowy, 2012(5), 21–29.

Sabaliauskas, A. (1979). Lietuvių kalbos tyrinėjimo istorija iki 1940 m. Mokslas.

Sawaniewska-Mochowa, Z. (2003). Polscy miłośnicy języka i folkloru litewskiego w XIX wieku. Acta Baltico-Slavica, 27, 73–95.

Sękowska, E. (2017). Listy Jana Baudouina de Courtenay jako świadectwo autobiograficzne. LingVaria, 12(1(23)), 291–302. https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.23.20 DOI: https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.23.20

Sharadzenidze, T. (1980). Lingvisticheskaia teoriia I. A. Boduėna de Kurtenė i ee mesto v iazykoznanii XIX–XX vekov. Nauka.

Skarżyński, M. (Selection, Trans., & Ed.). (2016). Materiały do dziejów polskiego językoznawstwa: Vol. 2. Jan Baudouin de Courtenay: Teksty mniej znane. Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788376386928 DOI: https://doi.org/10.12797/9788376386928

Skarżyński, M., & Smoczyńska, M. (Eds.). (2007). Listy Jana Baudouina de Courtenay do Henryka Ułaszyna z lat 1898–1929. Księgarnia Akademicka.

Stachurski, E. (Ed.). (2002). Jan Baudouin de Courtenay: Listy z lat 1870–1927. Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Życie i prace Jana Karłowicza (1836–1903): Książka zbiorowa wydana staraniem i nakładem redakcji “Wisły”. (1904). Redakcja “Wisły”.

List of works which appear in the notes to Jan Baudouin de Courtenay’s letters

Baudouin de Courtenay, J. (1891). O zadaniach językoznawstwa. Prace Filologiczne, 3(1), 92–115.

Jagić, V. (1887). Dr. Jan Hanusz. Archiv für slavische Philologie, 10, 660–665.

Lewald, K. (1888). Historya XIX wieku na podstawie źródeł i najnowszych opracowań (od r. 1800 do 1888). Nakład “Prawdy”.

Radliński, L. (1887). Wyrazy obce w Sonetach krymskich Mickiewicza. Druk K. Kowalewskiego, Królewska Nr. 29.

Rewieński, S. (1887). Teka oszczędnych wskazówek. Nakładem Maurycego Orgelbranda.

Z. F. M. [Miłkowski, Z. F.]. (1887). Rzecz o obronie czynnej i skarbie narodowym. Drukarnia Polska Adolfa Reiffa.

Pobrania

Opublikowane

2024-12-31