Collective Portrait of Siberian Catholics of the Early Nineteenth Century on the Basis of Data from the Registers of the Jesuit Mission in Irkutsk
DOI:
https://doi.org/10.11649/abs.3459Keywords:
Catholics in Siberia, early 19th century, Irkutsk, Jesuit mission, parish registers, Polish-Lithuanian CommonwealthAbstract
This article is an attempt to reconstruct a collective portrait of Catholics in Siberia in 1812–1820 using data from church registers, systematised according to several categories: place of residence, status, gender, age, and type of activity. The analysis of the results obtained makes it possible to conclude that the community of Siberian Catholics of the early nineteenth century consisted of exiles, military personnel, workers, peasants as well as some entrepreneurs, officials and specialists scattered over a vast territory. It had only a small number of full families, and single men predominated. Among the Catholics of Siberia there were representatives of all classes, from raznochintsy (or “people of various ranks”) and peasants to members of the clergy and aristocrats. Judging by the anthroponyms (Slavic, Baltic, Germanic, and Romance), the parish could have been rather multinational, but most of the parishioners came from the Polish-Lithuanian Commonwealth. There were two large Catholic communities in the territory of the parish/mission: in the city of Irkutsk and in Tertezh, Krasnoyarsk district.
References
Antonov, D. N., & Antonova, I. A. (2006). Metricheskie knigi Rossii XVIII – nachala XX v. Rossiiskiĭ gosudarstvennyĭ gumanitarnyĭ universitet.
Bilotas, V. (2016). Katoliki IUzhnoĭ Sibiri i TSentral´noĭ Azii: Mesta prozhivaniia i chislennost´ soglasno tserkovnym registram vtoroĭ poloviny XIX v. Narody i religii Evrazii, 9, 182–192.
Bilotas, V. (2019). «Sibir´ v tserkovnom otnoshenii» I.-B. Pranaĭtisa. Soter: Journal of Religious Science, 72(100). https://doi.org/10.7220/2335-8785.72(100).4
Caban, W. (2014). Zsyłka Polaków na Syberię w XIX wieku. Przegląd publikacji polskich i rosyjskich/radzieckich. Przegląd Historyczny, 105(4) (zeszyt specjalny: «Jeńcy»), 713–737.
Ciecierski, F. (1865). Pamiętnik Ciecierskiego, przeora dominikanów wileńskich, zawierający jego i towarzyszów jego przygody, doznane na Sybirze w latach 1797–1801. A. Vogel.
Glavatskaia, E. M., Borovik, IU. V., & Bobitskiĭ, A. V. (2016). Katoliki Ekaterinburga v kontse XIX– nachale XX v. po materialam perepiseĭ i metricheskikh knig. Izvestiia Ural´skogo federal΄nogo universiteta, 18(3(154)), 68–84.
Goldfarb, S. I. (2010). Mir Baĭkala. Reprotsentr A1.
Inglot, M. (1997). La Compagnia di Gesu nell’Impero Russo (1772–1820) e la sua parte nella restaurazione generale della Compagnia. Pontificia Università Gregoriana.
Kamienski, M. (1818). Wyjątek z listu X. Marcellego Kamienskiego T. J. r. 1816 z Tomsku pisanego do I. M. Miesięcznik Połocki, 1, 63–69.
Karmannoĭ pochtovoĭ atlas vseĭ Rossiiskoĭ Imperii, razdelennoĭ na gubernii, s pokazaniem glavnykh pochtovykh dorog. (1808). Sobstvennoe Ego Imperatorskago Velichestva depo kart.
Khanevich, V. (2015). Katoliki v Tomske 1604–1917 (ocherki istorii). Tomskiĭ oblastnoĭ kraevedcheskiĭ muzeĭ im. M.B. Shatilova; Memorial´nyĭ muzeĭ “Sledstvennaia tiur´ma NKVD”; FNK “Kongress Poliakov v Rossii”; NKA “Tomskaia Poloniia”; Tomskoe obshchestvo “Memorial”; MSZ RP.
Kozlov-Strutinskiĭ, S., & Parfent´ev, P. (2014). Istoriia katolicheskoĭ tserkvi v Rossii. Belyĭ kamen´.
Lipke, Sh. (2012, February 24). 200 let s nachala prisutstviia iezuitov v Sibiri. Sibirskaia katolicheskaia gazeta. https://sib-catholic.ru/200-let-prisutstviya-iezuitov-v-sibiri/
Litsenberger, O. (2001). Rimsko-katolicheskaia TSerkov΄ v Rossii: Istoriia i pravovoe polozhenie. Povolzhskaia akademiia gosudarstvennoĭ sluzhby.
Maas, I., & Leuven, M. van. (2007). Professii i sotsial´nye klassy sel΄skogo naseleniia Frantsii (1680–1820 gg.). In V. N. Vladimirov (Ed.), Materialy tserkovno-prikhodskogo ucheta naseleniia kak istoriko-demograficheskiĭ istochnik (pp. 142–163). Izdatel´stvo Altaĭskogo universiteta.
Majdowski, A. (2001). Kościół katolicki w Cesarstwie rosyjskim: Syberia, Daleki Wschód, Azja Środkowa. NERITON.
Maksimov, S. V. (1900). Sibir΄ i katorga. Izdanie V. I. Gubinskogo.
Masiarz, W. (1996). Zarys dziejów kościoła i parafii rzymskokatolickiej w Irkucku (1812–1937). Zesłaniec, 1, 20–23.
Masiarz, W. (2002). Powstanie i rozwój pierwszych parafii rzymskokatolickich na Syberii Wschodniej (1805–1937). In A. Kuczyński (Ed.), Kościół katolicki na Syberii: Historia – Współczesność – Przyszłość (pp. 125–140). Silesia.
Maszewski, T. (1818). Wyjątek z listu X. Tadeusza Maszewskiego opisującego podróż z Irkucka do Nerczyńska. Miesięcznik Połocki, 2, 298–306.
Moroshkin, M. (1867). Iezuity v Rossii, s tsarstvovaniia Ekateriny II i do nashego vremeni (Vol. 1). Tipografiia Vtorogo Otdeleniia Sobstvennoĭ Ego Imperatorskogo Velichestva Kantseliarii.
Nedzeliuk, T. G. (2011). Metricheskie knigi sibirskikh katolicheskikh prikhodov kak reprezentativnyĭ istoricheskiĭ istochnik. Vestnik Tomskogo gosudarstvennogo universiteta. Istoriia, 3(15), 129–135.
Peck, A. (2001). Between Russian reality and Chinese dream: The Jesuit mission in Siberia, 1812–1820. The Catholic Historical Review, 87(1), 17–33.
Tolstoĭ, D. A. (1876). Rimskiĭ katolitsizm v Rossii: Istoricheskoe issledovanie. Tipografiia V. F. Demakova. Veitas, M. (2004). Katalikų Bažnyčios Sibire istorijos apybraiža. Vilniaus dailės akademijos leidykla.
Vladimirov, V. N., Sarafanov, D. E., & Chibisov, M. E. (2008). O vozmozhnosti ispol´zovaniia materialov tserkovnoprikhodskogo ucheta naseleniia dlia izucheniia professional´noĭ zaniatosti naseleniia. In V. N. Vladimirov & M. Kh. D. van Leuven (Eds.), Istoricheskoe professiovedenie: Istochniki, metody, tekhnologii analiza (pp. 28–50). Izdatel´stvo Altaĭskogo universiteta.
Zamek-Gliszczynska, A. (1991). Misja jezuicka w Irkucku 1811–1820. Przegląd Powszechny, 2(834), 289–298.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Viktor Bilotas
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
