Finno-Ugric Borrowings in Yatvingian
DOI:
https://doi.org/10.11649/abs.2020.008Keywords:
borrowings, language contact, substrate, Uralic languages, YatvingianAbstract
This paper considers 15 Yatvingian words suspected of being borrowed from a Finno-Ugric source. The hypothesis is rejected in the case of five lexical units, while two further proposals are considered uncertain. The following words are verified as Finno-Ugricisms: Yatv. aiga ‘end’ (← Balto-Finnic *akja ‘id.’); Yatv. ajki ‘time’ (← BF. *ajka ‘id.’); Yatv. fała ‘meat’ (← FU. *pala ‘bite; to eat’); Yatv. ławe ‘boat’ (← FU. *lajwa ‘boat, canoe’); Yatv. sini pl. ‘mushrooms’ (← BF. *sēne ‘mushroom’ < FU. *śänä ‘bracket fungus’); Yatv. tuolis ‘devil’ (← FU. *tule ‘fire’); Yatv. wa[g] ‘it is necessary’ (← BF. *wajakз ‘id.’); Yatv. wał ‘was’ (← FU. *wol- ‘was’).
References
Aikio, A. (2015). The Finnic ‘secondary e-stems’ and Proto-Uralic vocalism. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Aikakauskirja / Journal de la Société Finno-Ougrienne, 2015(95), 25–66. https://doi.org/10.33340/susa.82642 DOI: https://doi.org/10.33340/susa.82642
Aikio, A. (2020). Uralic etymological dictionary (Draft version of entries A–Ć; 1/17/2020).
Anikin, A. E. (1994). Linguistica Baltica. International Journal of Baltic Linguistics, Vol. I. Warszawa: Omnitech Press, 1992 [Review]. Voprosy iazykoznaniia, 1994(6), 152–156.
Bańkowski, A. (2000). Etymologiczny słownik języka polskiego (Vol. 2). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Baskakow, N. A., Szapszał, S. M., & Zajączkowski, A. (Eds.). (1974). Słownik karaimsko-rosyjsko-polski. Wydawnictwo “Russkij Jazyk”.
Bednarczuk, L. (1976). Zapożyczenia ugrofińskie w językach bałtosłowiańskich. Acta Baltico-Slavica, 9, 39–64.
Bednarczuk, L. (1992). Konwergencje między językami bałtosłowiańskimi a ugrofińskimi w aspekcie strukturalnym i arealnym. In W. Smoczyński & A. Holvoet (Eds.), Colloquium Pruthenicum Primum: Papers from the First International Conference on Old Prussian held in Warsaw, September 30th – October 1st, 1991 (pp. 99–119). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Bednarczuk, L. (1999). Stosunki językowe na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Oficyna Wydawnicza Edukacja.
Bednarczuk, L. (2015). Languages in contact and conflict on the territory of the Grand Duchy of Lithuania (GDL). Acta Baltico-Slavica, 37, 19–39. https://doi.org/10.11649/abs.2013.002 DOI: https://doi.org/10.11649/abs.2013.002
Běťaková, M. E., & Blažek, V. (2012). Encyklopedie baltské mytologie. Nakladatelství Libri.
Boryś, W. (2005). Słownik etymologiczny języka polskiego. Wydawnictwo Literackie.
Collinder, B. (1977). Fenno-Ugric vocabulary: An etymological dictionary of the Uralic languages. Helmut Buske Verlag.
Derksen, R. (2015). Etymological dictionary of the Baltic inherited lexicon. Brill.
Ėdelʹman, D. I. (2011). Ėtimologicheskiĭ slovarʹ iranskikh iazykov (Vol. 4). Izdatelʹskaia Firma “Vostochnaia literatura”.
Falk, K.-O. (1973). Ze studiów nad nazwami wód suwalskich (Streszczenie niektórych części pracy przygotowywanej do druku) [Unpublished manuscript]. Lunds Universitet.
Fraenkel, E. (1962). Litauisches etymologisches Wörterbuch (Vol. 1). Carl Winter.
Häkkinen, J. (2009). Kantauralin ajoitus ja paikannus: perustelut puntarissa. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Aikakauskirja / Journal de la Société Finno-Ougrienne, 2009(92), 9–56. https://doi.org/10.33340/susa.82020 DOI: https://doi.org/10.33340/susa.82020
Hofírková, L., & Blažek, V. (2011). Baltské výpůjčky v sámštině. Linguistica Brunensia, 59, 61–71.
Holopainen, S. (2019). Indo-Iranian borrowings in Uralic: Critical overview of the sound substitutions and distribution criterion [Unpublished doctoral dissertation]. University of Helsinki. DOI: https://doi.org/10.23982/vir.89061
Hyllested, A. (2014). Word exchange at the gates of Europe: Five millennia of language contact. University of Copenhagen.
Junttila, S. (2015). Proto-Finnic loanwords in the Baltic languages? In S. Junttila (Ed.), Contacts between the Baltic and Finnic languages (pp. 12–37). Julkaisijat.
Kallio, P. (2016). Historical phonology from Proto-Finnic to Proto-Livonian. Eesti ja soome-ugri keeleteaduse ajakiri / The Journal of Estonian and Finno-Ugric Linguistics, 7(1), 39–65. https://doi.org/10.12697/jeful.2016.7.1.02 DOI: https://doi.org/10.12697/jeful.2016.7.1.02
Karulis, K. (1987). K iatviazhskomu slovariku. In V. V. Ivanov (Ed.), Balto-slavianskie issledovaniia 1985 (pp. 134–140). “Nauka”.
Khelimskiĭ, E. A. (2000). Finno-Ugrica v iatviazhskom slovarike? In E. A. Khelimskiĭ, Komparativistika. Uralistika. Lektsii i statvʹi (pp. 402–403). IAzyki russkoĭ kulʹtury. (Reprinted from Tarptautinė baltistų konferencija: Pranešimų tezės, pp. 234–235, by Z. Zinkevičius, Ed., 1985).
Koivulehto, J. (1992). Hieman heidestä. Virittäjä, 96(2–3), 185–211.
Koivulehto, J. (2016). Verba vagantur: Jorma Koivulehto im memoriam (S. Holopainen, P. Kallio, & J. Saarikivi, Eds.). Suomalais-Ugrilainen Seura.
Kroonen, G. (2013). Etymological dictionary of Proto-Germanic. Brill.
Kruopas, J. (Ed.). (1966). Lietuvių kalbos žodynas (Vol. 7). Leidykla “Mintis”.
Kurschat, A. (1970). Litauisch-Deutsches Wörterbuch: Thesaurus Linguae Lituanicae (W. Wissmann & E. Hofmann, Eds.; Vol. 2). Vandenhoeck & Ruprecht.
Kylstra, A. D. (1991). Lexikon der älteren germanischen Lehnwörter in den ostseefinnischen Sprachen (Vol. 1). Rodopi. DOI: https://doi.org/10.1163/9789401208086_011
Kylstra, A. D. (1996). Lexikon der älteren germanischen Lehnwörter in den ostseefinnischen Sprachen (Vol. 2). Rodopi.
Metsmägi, I., Sedrik, M., & Soosaar, S.-E. (2012). Eesti etümoloogia-sõnaraamat [EES]. Eesti Keele Sihtasutus. https://www.eki.ee/dict/ety/.
Orel, V. E. (1986). Marginalia to the Polish-“Jatvingian” glossary. Indogermanische Forschungen, 91, 269–272.
Orel, V. E., & Khelimskiĭ, E. A. (1987). Nabliudeniia nad baltiĭskim iazykom polʹsko-“iatviazhskogo” slovarika. In V. V. Ivanov (Ed.), Balto-slavianskie issledovaniia 1985 (pp. 121–134). “Nauka”.
Pokorny, J. (1959). Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Francke Verlag.
Popowska-Taborska, H. (1990). Analiza polskich zapisów w tak zwanym słowniczku Zinowa. In M. Kondratiuk (Ed.), Bałto-słowiańskie związki językowe (pp. 299–307). Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Popowska-Taborska, H. (2010). Z różnych szuflad: Prace wybrane, relacje, wspomnienia. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Rédei, K. (1988). Uralisches etymologisches Wörterbuch. Akademia Kiado.
Rix, H., & Kümmel, M. (Eds.). (2001). Lexikon der indogermanischen Verben: Die Wurzeln und ihre Primärstammbildungen. Dr. Ludwig Reichert Verlag.
Sabaliauskas, A. (1993). We, the Balts. Science and Encyclopedia Publishers.
Schmalstieg, W. R. (1986). Armenian and Jatvingian mard: A shared lexical item. Annual of Armenian Linguistics, 7, 59–61.
Schmalstieg, W. R. (2015). Studies in Old Prussian: A critical review of the relevant literature in the field from 1975 until 2005 (P. Dini, Ed.). VAGA Publishers Ltd.
Schmid, W. S. (1986). Die “Germanismen” im sog. Polnisch-Jatvingischen Glossar. Indogermanische Forschungen, 91, 273–286.
Sevortian, Ė. V. (1974). Ėtimologicheskiĭ slovarʹ tiurkskikh iazykov (Vol. 1). Izdatelʹstvo “Nauka”.
Sławski, F. (1952–56). Słownik etymologiczny języka polskiego (Vol. 1). Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego.
Smoczyński, W. (2007). Słownik etymologiczny języka litewskiego. Uniwersytet Wileński.
Sudnik, Т. М. (1987a). Zamechaniia k “Polʹsko-iatviazhskomu slovariku”. In V. V. Ivanov (Ed.), Balto-slavianskie issledovaniia 1985 (pp. 140–142). “Nauka”.
Sudnik, Т. М. (1987b). Mezhdunarodnaia baltoslavianskaia konferentsiia v Belovezhe 13–17 maia 1987 g. In V. V. Ivanov (Ed.), Balto-slavianskie issledovaniia 1985 (pp. 245–246). “Nauka”.
Witczak, K. T. (1989). Wurszajtis – jaćwięski kapłan-ofiarnik: Przyczynek do identyfikacji “gwar pogańskich z Narewu”. Acta Baltico-Slavica, 20, 339–342.
Witczak, K. T. (1992). Indo-European *ə2ḱþéwā ‘elder, Sambucus nigra L.’ and its Baltic descendants. Linguistica Baltica, 1, 201–211.
Witczak, K. T. (2004). Linguistic calques in the Old Prussian and Yatvingian toponymy. Baltistica, 39(2), 312–313. https://doi.org/10.15388/baltistica.39.2.969 DOI: https://doi.org/10.15388/baltistica.39.2.969
Witczak, K. T. (2015). Węgra – dawny hydronim jaćwięski. Onomastica, 59, 277–286. https://doi.org/10.17651/ONOMAST.59.17 DOI: https://doi.org/10.17651/ONOMAST.59.17
Witczak, K. T. (2019). Słowniczek polsko-jaćwięski w świetle onomastyki. In K. Rutkowski & A. Rygorowicz-Kuźma (Eds.), Nazwy własne w języku, literaturze i kulturze: Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Zofii Abramowicz (pp. 633–661). Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Zinkevičius, Z. (1992). A Polish-Yatvingian vocabulary? Linguistic and Oriental Studies from Poznań, 1, 99–133.
Zinkiavichius, Z. (1984). Polʹsko-iatviazhskiĭ slovarik? In V. V. Ivanov (Ed.), Balto-slavianskie issledovaniia 1983 (pp. 3–29). “Nauka”.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2020 Krzysztof Tomasz Witczak
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
