Polsko-czechosłowackie konwencje turystyczne jako przykład współpracy transgranicznej
DOI:
https://doi.org/10.11649/sn.2014.027Słowa kluczowe:
konwencje turystyczne, turystyka, pogranicze, współpraca transgranicznaAbstrakt
Celem artykułu była ogólna charakterystyka polsko-czechosłowackich konwencji turystycznych z okresu między- i powojennego. Przedstawione zostały uwarunkowania podpisania tych unikatowych umów międzynarodowych, proces decyzyjny, poddano analizie również podstawowe założenia konwencji. Generalnie konwencje turystyczne to specyficzny rodzaj, najczęściej bilateralnych, umów międzynarodowych służących uproszczeniu zasad ruchu transgranicznego w obrębie atrakcyjnego turystycznie regionu, w tym przypadku pogranicza karpackiego i sudeckiego. Polska i Czechosłowacja były prekursorami tego rodzaju współpracy transgranicznej w całej Europie. Pierwsza konwencja turystyczna została podpisana w 1925 roku jako bezpośredni rezultat tzw. protokołów krakowskich mających na celu uregulowanie kwestii gospodarczych, komunikacyjnych i turystycznych z Czechosłowacją po zakończeniu konfliktu o Jaworzynę Spiską. Kolejna umowa turystyczna z 1955 roku przyjęta została jako efekt postalinowskiej odwilży, która pozwoliła na pewną liberalizację reżimu granicznego między obu państwami. Umowa była nowelizowana i poszerzana w latach 1961-1962 i obowiązywała do początku lat 80. XX wieku. Doświadczenia funkcjonowania konwencji turystycznych stały się wzorcem dla tworzących się na badanym obszarze euroregionów. Stanowiły również wzorzec dla władz centralnych podejmujących działania liberalizujące reżim graniczny w latach 90.
Bibliografia
Biedrzycki, A. (1966). Informator o tatrzańskim obszarze konwencji turystycznej w CSRS. Zakopane: Miejski Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku Tatry.
Chybiński, A. (1923). Jaworzyna dla Polski. Wierchy, 1.
Ćwikła, L. (2011). Prawne aspekty rozwoju turystyki w Polsce w latach 1918-1939. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Dropiowski, T. (1925). Konwencja turystyczna z Czechosłowacją. Wierchy, 3.
Dyląg, D. (2012). O konwencję turystyczną ze Słowacją. W P. Sadowski (Red.), Rozwój turystyki kulturowej i przyrodniczej na pograniczu polsko-słowackim. Nowy Targ: Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa.
Dziennik Ustaw RP. (1926, czerwiec 11). Nr 57, poz. 333.
Gawron, K. (2004). Stosunki polsko-czechosłowackie w latach 1918–1939 jako przyczynek do badań nad konfederacją polsko-czechosłowacką 1939–1943. W P. Tomaszewski (Red.), Historia i polityka: studia z historii myśli politycznej i idei (T. 1, ss. 47–78). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek. DOI: https://doi.org/10.12775/HiP.2005.003
Goetel, W. (1925a). Spór o Jaworzynę Spiską a Park Narodowy Tatrzański. Wierchy, 3.
Goetel, W. (1925b). The great program of Poland and Czechoslovakia for national parks. Zoological Society Bulletin, (2).
Goetel, W. (1927). Idea łączności wśród turystyki słowiańskiej. Wierchy, 5.
Herz, L. (1962). Rejon Tatr: obszar konwencji turystycznej w CSRS. Warszawa: Sport i Turystyka.
Jak biegnie pas turystyczny polsko-czechosłowacki? (1932). Przegląd Turystyczny, (1).
Javorina – Naša. (1923). Krásy Slovenska, (6).
Jelinek, P. (2009). Zahraničně-politické vztahy Československa a Polska 1918–1924. Opava.
Konwencja między Polską Republiką Ludową a Republiką Czechosłowacką o małym ruchu granicznym. (b.d.). Pobrano 15 czerwca 2014, z http://www.traktaty.msz.gov.pl/fd.aspx?f=P0000013769.pdf
Konwencja turystyczna włosko-austrjacka. (1934). Przegląd Turystyczny, (10).
Konwencja turystyczna z Czechosłowacją i układ P.T.T. z towarzystwami turystycznemi czechosłowackiemi i jugosłowiańskiemi. (1925). Przegląd Turystyczny, (2).
Korkuć, M. (2010). Słowacki udział w wojnie. Okupacja polskiego Spiszu i Orawy. Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej, (1–2).
Malendowski, W., & Ratajczak, M. (2000). Euroregiony: polski krok do integracji. Wrocław: Atla2.
Mazurski, K. R. (2012). Historia turystyki sudeckiej. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Wierchy” Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK.
Modelski, T. (1924). Na marginesie sporu o Jaworzynę. Wierchy, (2).
Morawska-Nowak, B. (1998). Tatry otwarte – Tatry zamknięte, czyli granice a turystyka tatrzańska. Pamiętnik Towarzystwa Tatrzańskiego, 7.
Naszym zdaniem. (1957). Turysta, (1 (54)).
Orlof, E. (1980). Dyplomacja polska wobec sprawy słowackiej w latach 1938–1939. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Orłowicz, M. (1922). Jaworzyna Spiska. Ziemia, (1).
Orłowicz, M. (1926). Konwencja turystyczna polsko-czechosłowacka. Wierchy, 4.
Pas turystyczny polsko-czesko-słowacki. (1932). Przegląd Turystyczny, (8).
Przed rozszerzeniem pasa turystycznego polsko-czechosłowackiego. (1933). Przegląd Turystyczny, (2 (5)).
Roszkowski, J. (2004). Kształtowanie się południowej granicy Polski na odcinku słowackim 1918–1938. Prace Komisji Historii Wojskowości, (3), 52–67.
Rozszerzenie pasa turystycznego. (1933). Przegląd Turystyczny, (1 (4)).
Rycerski, T. (1961). Wszystko o konwencji. Światowid, (2).
Sosnowski, S. (1976). Obszar konwencji turystycznej w Czechosłowacji. Warszawa.
Szklarska-Lohmannowa, A. (1967). Polsko-czechosłowackie stosunki dyplomatyczne w latach 1918–1925. Wrocław, Warszawa, Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.
V otázke Javoriny. (1923). Krásy Slovenska, (4).
Więckowski, M. (2004). Przyrodnicze uwarunkowania kształtowania się polsko-słowackich więzi transgranicznych. Warszawa: PAN. IGiPZ.
Wójcik, W. A. (2012). Zarys dziejów polsko-czechosłowackich konwencji turystycznych. W Studia i materiały z dziejów krajoznawstwa polskiego: tożsamość Towarzystwa budowana przez pokolenia krajoznawców. Warszawa: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Zarząd Główny. Komisja Historii i Tradycji,.
y. x. [Krygowski W.]. (1961). Rozszerzenie umowy turystycznej z Czechosłowacją. Wierchy, 30.
Żwanowa, L. (1957). W Tatry Słowackie: informator. Warszawa: Sport i Turystyka.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2014 Łukasz Lewkowicz
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
