On the “Articlization” of the Propositional Argument in Bulgarian (in Comparison to Polish)
DOI:
https://doi.org/10.11649/sm.3453Keywords:
causal relation, Bulgarian language, Polish language, contrastive studies, “articlization” of the propositional argument, content condensationAbstract
In the paper I discuss content explication processes in sentences expressing the causal relation in Bulgarian and Polish. The work implements the model of theoretical contrastive studies with a semantic interlanguage. I focus on condensation processes in the causal position. Apart from phenomena well-known in the literature, such as nominalization and pronominalization/prosententialization, I highlight the “articlization” of the propositional argument, in which the latter is compressed to the form of the Bulgarian definite article. Equivalent constructions with demonstrative pronouns as modifiers in the adnominal position in some compound pronouns are also presented.
References
Banasiak, J. (2010). Wbudowane pozycje argumentowe a intensjonalna zupełność propozycji. Slavia Meridionalis, 10, 13–22. https://doi.org/10.11649/sm.2010.002
Banasiak, J. (2019). Polish School of Semantic Grammar (Polish Semantic Grammar Circle). Terminolohichnyĭ visnyk / Terminological Bulletin, 2019(5), 130–139. https://doi.org/10.37919/2221-8807-2019-5-17
Banasiak, J. (2020). Procesy nominalizacyjne w zdaniach wyrażających relację przyczynowo-skutkową (na materiale języka polskiego i bułgarskiego). Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. https://hdl.handle.net/20.500.12528/1524
Banasiak, J. (2021a). Built-in argument positions in Bulgarian and Polish. Cognitive Studies | Études cognitives, 2021(21), Article 2558. https://doi.org/10.11649/cs.2558
Banasiak, J. (2021b). Semantichnite sŭpostavitelni izsledvaniia na bŭlgarskiia ezik s drugi ezitsi v polskoto ezikoznanie. Journal of Bulgarian Language, 68(3), 77–93. https://doi.org/10.47810/BL.68.21.03.06
Banasiak, J., & Petkova, E. (2021). Kauzatywne “być albo nie być” w świetle modelu predykatowo-argumentowego. In J. Banasiak, A. Kiklewicz, & J. Mazurkiewicz-Sułkowska (Eds.), Języki słowiańskie dziś: W kręgu kategorii, struktur i procesów (pp. 43–61). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. https://doi.org/10.18778/8220-635-7.04
Běličová, H., Nieszczimienko, G., & Rudnik-Karwatowa, Z. (Eds.). (1991). Problemy teoretyczno-metodologiczne badań konfrontatywnych języków słowiańskich. Polska Akademia Nauk, Instytut Słowianoznawstwa.
Bojar, B., & Korytkowska, M. (1993). Problemy konfrontatywnego opisu tzw. czasowników denominalnych w języku bułgarskim i polskim. In V. Koseska-Toszewa & M. Korytkowska (Eds.), Studia gramatyczne bułgarsko-polskie: Vol. 5/6. Konfrontacja językowa, słowotwórstwo, wybrane kategorie semantyczne (pp. 29–49). Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Karolak, S. (2002). Podstawowe struktury składniowe języka polskiego. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Karolak, S. (2004). O asymetrii między pojęciową a formalną strukturą zdania. In I. Łuczków & J. Sokołowski (Eds.), Wyraz i zdanie w językach słowiańskich: Opis, konfrontacja, przekład (Vol. 4, pp. 98–105). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Karolak, S. (2008). Semantyczna kategoria aspektu. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Kiklewicz, A. (2014). Znaczenie leksykalne rzeczownika a jego funkcja w strukturze semantycznej zdania. Poradnik Językowy, 2014(6), 64–79.
Kiklewicz, A. (2017). Walencja rosyjskich czasowników mentalnych w świetle składni eksplikacyjnej. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 52, 110–138. https://doi.org/10.11649/sfps.2017.006
Kiklewicz, A., & Korytkowska, M. (Eds.). (2010). Podstawowe struktury zdaniowe współczesnych języków słowiańskich: Białoruski, bułgarski, polski. Centrum Badań Europy Wschodniej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Kiklewicz, A., & Korytkowska, M. (2017). Kontrastywne badanie właściwości semantyczno-składniowych czasowników w perspektywie leksykograficznej. Linguistica Copernicana, 14, 111–125. https://doi.org/10.12775/LinCop.2017.007
Kiklewicz, A., Korytkowska, M., Mazurkiewicz-Sułkowska, J., & Zatorska, A. (2019). Zintegrowany opis semantyczno-syntaktyczny czasowników bułgarskich, polskich i rosyjskich (verba cogitandi i verba sentiendi). Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. https://hdl.handle.net/20.500.12528/1087
Korytkowska, M., & Małdżiewa, W. (2002). Od zdania złożonego do zdania pojedynczego: Nominalizacja argumentu propozycjonalnego w języku polskim i bułgarskim. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Koseska-Toszewa, V., & Baltova, J. (2003). Studia gramatyczne bułgarsko-polskie: Vol. 7. Przewodnik po akademickiej gramatyce konfrontatywnej bułgarsko-polskiej. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Koseska-Toszewa, V., Korytkowska, M., & Roszko, R. (2007). Polsko-bułgarska gramatyka konfrontatywna. Wydawnictwo Akademickie Dialog.
Lambrecht, K. (1996). Information structure and sentence form: Topic, focus, and the mental representations of discourse referents. Cambridge University Press.
Maldžieva, V. (1999). Warunki synonimiczności zdań o strukturze semantycznej polipredykatywnej. In Z. Greń & V. Koseska-Toszewa (Eds.), Semantyka a konfrontacja językowa (Vol. 2, pp. 123–128). Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Maldžieva, V. (2009). Słowotwórstwo. Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy).
Mazurkiewicz-Sułkowska, J. (2008). Wyrażanie kategorii inchoatywności w językach polskim, bułgarskim i białoruskim. Piktor.
Papierz, M. (2015). Inspiracje Profesora Stanisława Karolaka w badaniach nad składnią porównawczą języków słowiańskich. In H. Mieczkowska, E. Solak, N. Palich, & P. Fałowski (Eds.), Tradycja i wyzwania: Metodologia badań slawistycznych XX i XXI wieku (pp. 61–66). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Polański, K. (1972). Notes on functional properties of deep structure categories. Studia Anglica Posnaniensia, 4, 3–13. http://repozytorium.amu.edu.pl/handle/10593/10481
Polański, K. (Ed.). (1999). Encyklopedia językoznawstwa ogólnego (2nd rev. ed.). Zakład Narodowy im. Ossolińskich. https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/23740
Roszko, D., & Roszko, R. (2011). Teoretyczne badania konfrontatywne. Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, 46, 141–156. https://doi.org/10.11649/sfps.2011.009
Topolinjska, Z. (2001). Polski-makedonski: Gramatička konfrontacija: Vol. 5. Zdanie w zdaniu / Rečenica vo rečenica. Makedonska akademija na naukite i umetnostite.
Veleva, M. (2005). Za ustoĭchivite sŭchetaniia s predlozhna funktsiia v sŭvremenniia bŭlgarski ezik. Upravlenie i ustoĭchivo razvitie, 2005(3–4(13)), 412–416.
Zatorska, A. (2013). Polskie i słoweńskie predykatory kauzatywne z parafrazą przymiotnikową. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/7525-883-7
Zatorska, A. (2015). Selected issues of nominalizations as propositional arguments in Polish and Slovene sentences with psych-verbs. Białostockie Archiwum Językowe, 15, 477–490. https://doi.org/10.15290/baj.2015.15.32
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Jakub Banasiak
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
