Eighteenth-Century Popular Ruthenian Religious Songs in the Context of the “Folk Bible”
DOI:
https://doi.org/10.11649/sm.3578Keywords:
Ruthenian song, religious poetry, popular early modern literature, "folk Bible", religious missions, critical editingAbstract
Eighteenth-Century Popular Ruthenian Religious Songs in the Context of the “Folk Bible”
Seventeenth- and eighteenth-century Ruthenian religious songs played a significant role in popular piety, primarily addressing the spiritual needs of Orthodox communities through accessible language and familiar musical forms. Composed or adapted by monks, they merged popular culture with sacred narratives, forming part of the “folk Bible” – an oral tradition conveying biblical and saintly stories. These works fulfilled evangelistic and penitential roles, making spiritual themes accessible and relatable. The songs collected and presented in this article encompass Christmas carols, praise hymns, and humorous songs reflecting everyday life. Embedded in local customs and missionary activities, some pieces were canonised in printed collections like Bohohlasnyk, while others persisted through oral or manuscript transmission, contributing to the enduring and diverse expression of Ruthenian popular religiosity.
References
Bartmiński, J. (1996). Ludowe kolędy apokryficzne. In T. Budrewicz, S. Koziara, & J. Okoń (Eds.), Z kolędą przez wieki: Kolędy w Polsce i w krajach słowiańskich (pp. 319–330). Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos; Wyższa Szkoła Pedagogiczna (Kraków).
Bartmiński, J. (Ed.). (2002). Polskie kolędy ludowe: Antologia. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas”.
Borejszo, M. (2012). Obraz pasterzy w staropolskich kolędach i pastorałkach (na materiale tzw. “Kantyczek karmelitańskich” z XVII i XVIII wieku). Slavia Occidentalis, 69, 23–44. https://doi.org/10.14746/so.2012.69.2
Charkiewicz, J., & Kocój, E. (2012). Rumuńscy święci. Wydawnictwo Bratczyk.
Dzierżanowska, B. (2022). Polsko-ruska pieśń z XVIII w. o świętym Wasylim. Rocznik Teologiczny, 64(2), 397–418. https://doi.org/10.36124/rt.2022.14
Flaga, J. (1981). Jezuickie misje ludowe w latach 1754–1770 w świetle liczb. Roczniki Humanistyczne, 29(2), 173–198.
Franko, I. (2008). Kharakterystyka ukraïns′koï literatury XV–XVIII stolit′. In IE. K. Nakhlik (Ed.), Dodatkovi tomy do Zibrannia tvoriv u p’iatdesiaty tomakh (Vol. 53, pp. 332–369). Naukova dumka.
Głażewski, J. (2003). Łzy, inkaust i skrucha: Słowo o XVII–wiecznej elegii pokutnej. In A. Kar-piński, E. Lasocińska, & M. Hanusiewicz (Eds.), Śmiech i łzy w kulturze staropolskiej (pp. 186–193). Instytut Badań Literackich PAN.
Hernas, C. (1961). Hejnały polskie: Studium z historii poezji melicznej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Hnatiuk, O. (1994). Ukraïns′ka dukhovna barokkova pisnia. Pereval.
Hnatiuk, O. (2000). Barokovi dukhovni pisni z rukopysnykh spivanykiv XVIII st. Lemkivshchyny. Vyd-vo ottsiv Vasylian “Misioner”.
Kapełuś, H. (1991). O turze złotorogim: Szkice kolędowe. Instytut Badań Literackich PAN.
Koziara, S. (1996). Świat zwierzęcy w kolędach. In T. Budrewicz, S. Koziara, & J. Okoń (Eds.), Z kolędą przez wieki: Kolędy w Polsce i w krajach słowiańskich (pp. 233–245). Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos; Wyższa Szkoła Pedagogiczna (Kraków).
Kuczyńska, M. (2011). Kult św. Paraskiewy-Petki Tyrnowskiej we współczesnej Polsce: Zarys problemu. Latopisy Akademii Supraskiej, 2, 173–186.
Lewin, P. (1967). Intermedia wschodniosłowiańskie XVI–XVIII wieku. Wydawnictwo Ossolineum.
Lorens, B. (2014). Bazylianie prowincji koronnej w latach 1743–1780. Wydawnictwo Uniwer-sytetu Rzeszowskiego.
Lorens, B. (2017). Bazylianie jako propagatorzy literatury łacińskiego kręgu kulturowego wśród społeczności unickiej w Rzeczypospolitej w XVIII wieku. In M. Kuczyńska (Ed.), Między Wschodem i Zachodem: Prawosławie i Unia (pp. 293–329). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. https://doi.org/10.31338/uw.9788323528289.pp.293-329
Lorens, B. (2019). Muzyka w działalności duszpasterskiej bazylianów w XVIII wieku. Muzyka, 64(2), 49–69. https://doi.org/10.36744/m.118
Medvedyk, IU. (2006). Ukraïns′ka dukhovna pisnia XVII–XVIII stolit′. Vydavnytstvo Ukraïns′koho Katolyts′koho Universytetu.
Medwedyk, J. (1994). Z dziejów ukraińskiej pieśni religijnej. In S. Stępień (Ed.), Polska – Ukraina: 1000 lat sąsiedztwa (Vol. 2, pp. 397–402). Południowo-Wschodni Instytut Naukowy.
Medwedyk, J. (2000). Poczajowski “Bohohłasnyk”: Okoliczności powstania oraz źródła antologii ukraińskiej pieśni religijnej. In S. Stępień (Ed.), Polska – Ukraina: 1000 lat sąsiedztwa (Vol. 5, pp. 347–354). Południowo-Wschodni Instytut Naukowy.
Mieszek, M. (2007). Intermedium polskie XVI–XVIII wieku: Teatry szkolne. Collegium Columbinum.
Naumow, A. (1996). Teologia bożonarodzeniowych pieśni “Bohohłasnyka”. In T. Budrewicz, S. Koziara, & J. Okoń (Eds.), Z kolędą przez wieki: Kolędy w Polsce i w krajach słowiańskich (pp. 463–470). Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos; Wyższa Szkoła Pedagogiczna (Kraków).
Rothe, H. (Ed.). (2016). Bogoglasnik: Pěsni blagogovějnyja (1790/1791). Eine Sammlung geistlicher Lieder aus der Ukraine: Facsimile und Darstellung: Vol. 1. Bogoglasnik: Pĕsni blagogovĕĭnyia: Facsimile der Ausgabe Počajiv 1790/1791. Böhlau Verlag. https://doi. org/10.7788/9783412504830
Strycharz-Bogacz, K. (2020). Polskie kolędy i pastorałki w źródłach pisanych i ludowej tradycji muzycznej. Łukasiewicz – Instytut Technologii Eksploatacji. Wydawnictwo Naukowe.
Uspienski, B. A. (1985). Kult św. Mikołaja na Rusi (E. Janus, M. R. Mayenowa, & Z. Kozłowska, Trans.). Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Vozniak, M. (1913). Materialy do istoriï ukraïns′koï pisni i virshi: Teksty ĭ zamitky. NTSh.
Wasyl, A. M. (2023). Etsi peccaui, sum tamen ipse tuus: O elegii pokutnej Drakoncjusza (i słówko o pojęciu: barokowa “elegia” pokutna). Symbolae Philologorum Posnaniensium Graecae et Latinae, 33(1), 417–449. https://doi.org/10.14746/sppgl.2023.XXXIII.1.30
Zowczak, M. (2019). The folk Bible of Central-Eastern Europe (A. Korzeniowska & S. Sikora, Trans.). Peter Lang. https://doi.org/10.3726/b16090
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Barbara Dzierżanowska
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
