Krzątactwo i droga pielgrzyma we wspomnieniach Michaiła Madżarowa

Authors

DOI:

https://doi.org/10.11649/sm.2179

Keywords:

Bulgarian culture, Christianity, hadji, pilgrimage, everyday life, Mihail Madjarov

Abstract

Bustling About and the Pilgrim’s Way in Mihail Madjarov’s Memoir

This article is devoted to reflection on Mihail Madjarov’s memoir prose, На Божи Гроб преди шестдесет години и днес (спомени, пътни бележки и впечатления) (To the tomb of Jesus sixty years ago and today (memoirs, travel notes and impressions), 1929), which is primarily dedicated to the author’s childhood pilgrimage to Jerusalem. In the article, I use the philosophical category of ‘bustling about’ (in Polish: krzątactwo), which was proposed by Jolanta Brach-Czaina, as a category that supports analysis of the strategies, described by Madjarov, of pilgrims experiencing everyday life in the three phases of their peregrination (according to Victor Turner’s classification). The analysis of the material takes into consideration the Ottoman historical context in connection with research on the testimonies of nineteenth-century Bulgarian hadjis.

 

Krzątactwo i droga pielgrzyma we wspomnieniach Michaiła Madżarowa

Artykuł poświęcony jest refleksji nad prozą wspomnieniową Michaiła Madżarowa На Божи Гроб преди шестдесет години и днес (спомени, пътни бележки и впечатления) (Do Grobu Jezusa przed sześćdziesięcioma laty i dziś (wspomnienia, notatki z podróży i wrażenia), 1929), poświęconą głównie odbytej przez autora w dzieciństwie pielgrzymce do Jerozolimy. W artykule posługuję się zaproponowaną przez Jolantę Brach-Czainę filozoficzną kategorią krzątactwa jako kategorią wspomagającą analizę opisanych przez autora strategii doświadczania codzienności przez pielgrzymów w trzech fazach ich peregrynacji (według klasyfikacji Turnera). Materiał analizowany jest z uwzględnieniem osmańskiego kontekstu historycznego, w powiązaniu z badaniami nad świadectwami bułgarskich dziewiętnastowiecznych hadżijów.

References

Arendt, H. (2010). Kondycja ludzka (A. Łagodzka, Trans.). Aletheia.

Aretov, N. (2006). Natsionalna mitologiia i natsionalna literatura. Kralitsa Mab.

Brach-Czaina, J. (2018). Szczeliny istnienia. Dowody na Istnienie.

Braudel, F. (2006). Gramatyka cywilizacji (H. Igalson-Tygielska, Trans.). Oficyna Naukowa.

Bułgakow, S. (1992). Prawosławie: Zarys nauki Kościoła prawosławnego (H. Paprocki, Trans.). Orthdruk – Formica.

Danova, N., & Giurova, S. (Eds.). (1985a). Kniga za bŭlgarskite khadzhii. Bŭlgarski pisatel.

Danova, N., & Giurova, S. (1985b). Kŭm istoriiata na bŭlgarskiia khadzhilŭk. In Kniga za bŭlgarskite khadzhii (pp. 7–31). Bŭlgarski pisatel.

de Certeau, M. (2008). Praktyki przestrzenne (K. Thiel-Jańczuk, Trans.). In M. de Certeau, Wynaleźć codzienność: Sztuki działania (pp. 93–132). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Doneseni ot Svetite zemi… (2019). (S. Bŭrlieva, Ed.). Kirilo-Metodievski nauchen tsentŭr pri BAN.

Georgieva, T. (1999). Prostranstvo i prostranstva na bŭlgarite XV–XVII vek. IMIR-LIK.

Gerov, N. (1901). Rechnik na bŭlgarskiia ezik (Vol. 4). Druzhestvena pechatnitsa Sŭglasie.

Giurova, S. (1996). Poklonnichestvo i poklonnicheska literatura. Izdatelstvo VREMIA.

Goffman, E. (2000). Człowiek w teatrze życia codziennego (P. Śpiewak & H. Datner-Śpiewak, Trans.). Wydawnictwo KR.

Heidegger, M. (1994). Bycie i czas (B. Baran, Trans.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hvidt, N. C. (n.d.). Description of the Miracle of Holy Fire that happens every year in Jerusalem. Retrieved November 15, 2019, from http://www.holyfire.org/eng/index.htm

James, W. (2001). Doświadczenie religijne (J. Hempel, Trans.). Nomos.

Khadzhiĭski, I. (1974). Nabozhnostta na esnafa. In I. Khadzhiĭski, Sŭchineniia v dva toma: Vol. 2. Bit i dushevnost na nashiia narod (pp. 481–510). Bŭlgarski pisatel.

Kniga “Otkrovennye rasskazy strannika dukhovnomu svoemu ottsu” [Video]. (2015). Ekaterinburgskiĭ eparkhial′nyĭ Informatsionno-izdatel′skiĭ tsentr. https://tv-soyuz.ru/peredachi/kniga-otkrovennye-rasskazy-strannika-duhovnomu-svoemu-ottsu

Kosiński, D. (2019). Idzie Kościół i naród. Tygodnik Powszechny, 2019(32), 18–21.

LaCocque, A., & Ricoeur, P. (2003). Myśleć biblijnie (E. Mukoid & M. Tarnowska, Trans.). Znak.

Leo, M. (2013). Bŭlgariia i neĭniia narod pod osmanskata vlast prez pogleda na anglosaksonskite pŭteshestvenitsi (1586–1878). TANGRA TanNakRa IZ.

Liiceanu, G. (2018). O granicy (A. Zawadzki, Trans.). Universitas.

Lori, B. (2015). Osmanskoto nasledstvo na Balkanite. In R. Daskalov & A. Vezenkov (Eds.), Prepletenite istorii na Balkanite: Vol. 3. Spodeleno minalo, osporvani nasledstva (pp. 367–419). Nov bŭlgarski universitet.

Madzharov, M. (2015). Na Bozhi Grob predi shestdeset godini i dnes. Spomeni, pŭtni belezhki i vpechatleniia. Prozorets.

Nedelchev, M. (2015). Mitskhail Madzharov i negovite dve Bozhigrobski poklonnicheski pŭtuvaniia. In M. Madzharov, Na Bozhi Grob predi shestdeset godini i dnes. Spomeni, pŭtni belezhki i vpechatleniia (pp. 5–18). Prozorets.

Simmel, G. (2006). Most i drzwi (M. Łukasiewicz, Trans.). In G. Simmel, Most i drzwi (pp. 248–255). Oficyna Naukowa.

Turner, V. (2005). Gry społeczne, pola i metafory: Symboliczne działanie w społeczeństwie (W. Usakiewicz, Trans.). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Urry, J. (2007). Spojrzenie turysty (A. Szulżycka, Trans.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wieczorkiewicz, A. (1996). Wędrowcy fikcyjnych światów: Pielgrzym, rycerz i włóczęga. Słowo/obraz terytoria.

Wieczorkiewicz, A. (2012). Apetyt turysty: O doświadczeniu świata w podróży. Universitas.

Published

2020-12-31