„Trzeba mówić po polsku”: Z Antonym Polonskym rozmawia Konrad Matyjaszek
DOI:
https://doi.org/10.11649/slh.1706Słowa kluczowe:
muzeum żydowskie, studia polsko-żydowskie, polska historia Żydów, polska historia współczesnaAbstrakt
To jest poprawiona wersja wycofanego artykułu o tym samym tytule, który był opublikowany pod następującym numerem DOI: https://doi.org/10.11649/slh.1401
Przedmiotem rozmowy z Antonym Polonskym jest historia pola badań studiów polsko-żydowskich od momentu, kiedy powstały na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, aż po rok 2014. Antony Polonsky jest głównym historykiem wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin i redaktorem naczelnym rocznika naukowego „Polin: Studies in Polish Jewry”, był też współtwórcą pierwszych ośrodków studiów polsko-żydowskich i współorganizatorem pierwszych konferencji naukowych w tej dziedzinie. W przytoczonej rozmowie A. Polonsky opowiada o kontekście powstania wystawy głównej Muzeum Polin, w tym o wpływach politycznych na kształt tej wystawy. Tematem rozmowy jest też historia początków pola badawczego studiów polsko-żydowskich, włącznie ze spotkaniem w Orchard Lake (1979) i konferencją na Uniwersytecie Columbia (1983). Ze szczegółami relacjonowany jest przebieg i skutki konferencji studiów polsko-żydowskich w Oksfordzie (1984), którą rozmówca współorganizował. Polonsky przedstawia dalej reakcje polskich środowisk opozycji politycznej na obecność narracji antysemickich w dyskursie opozycji w latach osiemdziesiątych. Ostatnia część rozmowy dotyczy obecności narracji apologetycznych wobec polskiego dyskursu nacjonalistycznego w obrębie pola badań studiów polsko-żydowskich.
Bibliografia
Abramsky, C. (1993). Lukasz Hirszowicz 1920–1993. Soviet Jewish Affairs, 23(2), 5–7. https://doi.org/10.1080/13501679308577747 DOI: https://doi.org/10.1080/13501679308577747
Abramsky, C., Jachimczyk, M., & Polonsky, A. (Red.). (1986). The Jews in Poland. Oxford: Basil Blackwell.
Agnon, J. S. (1930). „Nie wiedzielim” (Z legend o Polsce). Naród, 1930(11), 65–66.
Allen, J. L. (2004). All the Pope’s men: The inside story of how the Vatican really thinks. New York, NY: Doubleday.
Andrić, I. (1962). Panna (H. Kalita, Tłum.). Warszawa: Czytelnik.
Andrić, I. (1973). The woman from Sarajevo (J. Hitrec, Tłum.). London: Calder and Boyars.
Baron, S. W. (1928). Ghetto and emancipation: Shall we revise the traditional view? Menorah Journal, 14, 515–526.
Bartoszewski, W., Borwicz, M., Garliński, J., Gutman, I., Lichten, J., & Strojnowski, J. (1987). Polish-Jewish relations during the Second World War: A discussion. Polin: Studies in Polish Jewry, 2, 337-358.
Brumberg, A. (1988). Israel: Into the abyss? Tikkun, 3(3), 51–55.
Brumberg, A. (1990). Poland, the Polish intelligentsia and antisemitism. Soviet Jewish Affairs, 20(2–3), 5–25. https://doi.org/10.1080/13501679008577667 DOI: https://doi.org/10.1080/13501679008577667
Brumberg, A. (1994). Antisemitism in Poland: Continuity or change? Soviet Jewish Affairs, 24(2), 157–167. https://doi.org/10.1080/13501679408577789 DOI: https://doi.org/10.1080/13501679408577789
Calpin, G. H. (1941). There are no South Africans. London: T. Nelson and Sons.
Cudak, A. (2016). Andrzej Cudak. Linkedin.com [profil]. Pobrano 1 października 2016, z https://pl.linkedin.com/in/andrzej-cudak-a109a9111
Davies, N. (1989). Ethnic diversity in twentieth-century Poland. Polin: Studies in Polish Jewry, 4, 143–158. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv1rmgvq.14
Drukier, B., & Polonsky, A. (Red.). (1980). The beginnings of communist rule in Poland December 1943 – June 1945. London: Routledge.
Fala krytyki pod adresem Muzeum II Wojny Światowej: Odpowiedź placówki. (2016, lipiec 14). Pobrano 1 października 2016, z http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/1643366,Fala-krytyki-pod-adresem-Muzeum-IIWojny-Swiatowej-Odpowiedz-placowki
Gall, C. (1997, listopad 22). Touring the Caucasus with the Boss. The Moscow Times. Pobrano 1 października 2016, z http://old.themoscowtimes.com/sitemA.P./free/1997/11/article/touring-the-caucasus-with-theboss/297118.html/
Grodecki, R. (1969). Dzieje Żydów w Polsce do końca XIV w. W R. Grodecki & J. Wyrozumski (Red.), Polska piastowska (ss. 595–702). Warszawa: PWN.
Gross, J. T. (2000). Sąsiedzi: Historia zagłady żydowskiego miasteczka. Sejny: Pogranicze.
Gross, J. T. (2001). Neighbors: The destruction of the Jewish community in Jedwabne, Poland. Princeton: Princeton University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400843251
Gruber, R. E. (2002). Virtually Jewish: Reinventing Jewish culture in Europe. Berkeley: University of California Press.
Hirszowicz, Ł. (1958). Iran 1951–1953: Nafta, imperializm, nacjonalizm. Warszawa: Książka i Wiedza.
Hirszowicz, Ł. (1963). III Rzesza i arabski Wschód. Warszawa: Książka i Wiedza.
Hirszowicz, L. (1966). The Third Reich and the Arab East. London, Routledge & K. Paul.
Hirszowicz, Ł. (1983). A conference on Polish-Jewish relations. Soviet Jewish Affairs, 13(2), 67–70. https://doi.org/10.1080/13501678308577421 DOI: https://doi.org/10.1080/13501678308577421
Hundert, G. D. (1997). Poland – Paradisus Judaeorum. Journal of Jewish Studies, 48(2), 335–348. https://doi.org/10.18647/2003/JJS-1997 DOI: https://doi.org/10.18647/2003/JJS-1997
Jachimczyk, M. M. (1998). Chciałbym urodzić się Czeczeńcem: Rozmowa z Mansurem Maciejem Jachimczykiem. Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie. Pobrano 1 grudnia 2017, z http://sd.up.krakow.pl/1998/wyw.html
Jachimczyk, M. M. (2013). Return to reality 9 – Mansur-Maciej Jachimczyk, M.A. (Oxon) Nomade Investments Ltd. Chairman Board of Directors [wideo]. A9 TV. Pobrano 1 października 2016, z http://www.dailymotion.com/video/x180q6m_return-to-reality-9-mansur-maciej-jachimczyk-m-a-oxon-nomade-investments-ltdchairman-board-of-direc_news
Jachimczyk, M. M. (2016). Maciej Mansur Jachimczyk. Linkedin.com [profil]. Pobrano 1 października 2016, z https://pl.linkedin.com/in/mansurmaciejjachimczyk
Jamestown Foundation. (1997). Grozny is lobbying for a Caucasus Common Market, hoping the profit motive will force the world community to recognize Chechnya’s independence. Jamestown Foundation, 5.12.1997. Pobrano 1 października 2016, z https://jamestown.org/program/grozny-is-lobbying-for-acaucasus-
common-market-hoping-the-profit-motive-will-force-the-world-community-to-recognizechechnyas-independence/
Jan Paweł II. (1979a). Homilia w czasie mszy odprawionej na Placu Zwycięstwa. Warszawa, 2 czerwca 1979. ekai.pl. Pobrano 1 października 2016, z ttps://ekai.pl/biblioteka/dokumenty/x537/homilia-jana-pawlaii-
wygloszona-podczas-mszy-sw-na-placu-zwyciestwa/
Jan Paweł II. (1979b). Homilia w czasie mszy odprawionej na terenie byłego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz II – Birkenau. Oświęcim, 7 czerwca 1979. Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego w Oświęcimiu. Pobrano 1 października 2016, z http://www.maksymilian.bielsko.opoka.org.pl/maksymilian4_8.php
John Paul II. (1979c). Homily of His Holiness John Paul II, 2 June 1979, Victory Square, Warsaw. Pobrano 1 października 2016, z http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/homilies/1979/documents/hf_jp-ii_hom_19790602_polonia-varsavia.html
John Paul II. (1979d). Homily of His Holiness John Paul II, 7 June 1979, Auschwitz-Bierkenau. Pobrano 1 października 2016, z https://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/homilies/1979/documents/hf_jp-ii_hom_19790607_polonia-brzezinka.html
Jan Paweł II. (1986a). Incontro con la Comunità Ebraica nella Sinagoga della Città di Roma, Discorso di Giovanni Paolo II, Domenica, 13 A.P.rile 1986. La Santa Sede. Pobrano 1 października 2016, z https://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/it/speeches/1986/A.P.ril/documents/hf_jp_ii_spe_19860413_sinagogaroma.html
John Paul II. (1986b). The roots of anti-Judaism in the Christian environment, from Pope John Paul II’s discourse during his visit to the Rome Synagogue. Pobrano 1 października 2016, z http://www.vatican.va/jubilee_2000/magazine/documents/ju_mag_01111997_p-42x_en.html
Janicka, E. (2016). The embassy of Poland in Poland: The Polin myth in the Museum of the History of Polish Jews as narrative pattern and model of minority-majority relations. W I. Grudzińska-Gross & I. Nawrocki (Red.), Poland and Polin: New interpretations in Polish-Jewish studies (ss. 121–174). Frankfurt am Main: Peter Lang.
Jedlicki, W. (1962). Chamy i Żydy. Kultura, 1962(12/182), 3–41. DOI: https://doi.org/10.1001/jama.1962.03050470079034
Kąkolewski, I. (2014). Polska – raj dla Żydów?: O znakach zapytania w galerii złotego wieku (XVI–XVII w.). Wykład w Muzeum Historii Żydów Polskich, 21.01.2014.
Kersten, K. (1981, grudzień 4). Kielce – 4 lipca 1946 roku. Tygodnik Solidarność.
Kot, S. (1937). Polska rajem dla Żydów, piekłem dla chłopów, niebem dla szlachty. Warszawa: Kultura i Nauka.
Kowalski, A. (2011). Jan Paweł II w synagodze. wiara.pl. Pobrano 1 października 2016, z http://religie.wiara.pl/doc/829906.Jan-Pawel-II-w-synagodze/2
Lentz, H. M. (2002). Popes and cardinals of the 20th century: A biographical dictionary. Jefferson, NC: McFarland & Company.
Linenthal, E. T. (1995). Preserving memory: The struggle to create America’s Holocaust Museum. New York, NY: Penguin Books.
Marrus, M. R. (2016). Lessons of the Holocaust. Toronto: University of Toronto Press. DOI: https://doi.org/10.3138/9781442630079
Matys, M. (2013, marzec 27). Ryszard Krauze: Zakleszczony w Kazachstanie. Gazeta Wyborcza. Pobrano 1 października 2016, z http://wyborcza.pl/duzyformat/1,127290,13638501,Ryszard_Krauze__Zakleszczony_w_Kazachstanie.html
Mendelsohn, E. (1995). The ambiguous ‘lessons’ of modern Polish-Jewish history. Oxford: Oxford Centre of Hebrew and Jewish Studies.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. (2013). Muzeum Historii Żydów Polskich [raport]. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Pobrano 1 października 2016, z http://www.mkidn.gov.pl/media/docs/2013/20130416_mzhp.pdf
Orchard Lake Statement on Polish-American – Jewish-American Relations. (1979). Central Connecticut State University, 4: Polish American Archives, Revd. Leonard Chrobot Files.
Piechotka, M., & Piechotka, K. (2004). Oppidum Judaeorum: Żydzi w przestrzeni miejskiej dawnej Rzeczypospolitej. Warszawa: Krupski i S-ka.
POLIN. (2016a). Na Żydowskiej ulicy (1918–1939). Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Pobrano 1 października 2016, z http://www.polin.pl/pl/wystawy-wystawa-glowna-galerie/ulica
POLIN. (2016b). Miasteczko (1648–1772). Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Pobrano 1 października 2016, z http://www.polin.pl/pl/wystawy-wystawa-glowna-galerie/miasteczko
POLIN. (2016c). On the Jewish street (1918–1939). POLIN Museum of the Polish Jews. Pobrano 1 października 2016, z http://www.polin.pl/en/wystawy-wystawa-glowna-galerie/street
POLIN. (2016d). The Jewish Town (1648-1772). POLIN Museum of the Polish Jews. Pobrano 1 października 2016, z http://www.polin.pl/en/wystawy-wystawa-glowna-galerie/country
Polonsky, A. (1972). Politics in independent Poland. Oxford: Oxford University Press.
Polonsky, A. (1975). The little dictators: A history of Eastern Europe since 1918. London: Routledge.
Polonsky, A. (1976). The Great Powers and the Polish question 1941-1945. London: LSE Press.
Polonsky, A. (1980). Pilsudski in power, 1926-35. W R. F. Leslie (Red.), The history of Poland since 1863 (ss. 159–185). Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511622311.008
Polonsky, A. (1984). Oxford conference on Polish-Jewish relations. Soviet Jewish Affairs, 14(3), 51–56. https://doi.org/10.1080/13501678408577466 DOI: https://doi.org/10.1080/13501678408577466
Polonsky, A. (1986a). Brandeis conference on inter-war Polish Jewry. Soviet Jewish Affairs, 16(2), 63–67. https://doi.org/10.1080/13501678608577538 DOI: https://doi.org/10.1080/13501678608577538
Polonsky, A. (1986b). Kraków conference on Jewish autonomy in pre-partition Poland. Soviet Jewish Affairs, 16(3), 49–53. https://doi.org/10.1080/13501678608577549 DOI: https://doi.org/10.1080/13501678608577549
Polonsky, A. (1988). Jerusalem international conference on Polish Jewry. Soviet Jewish Affairs, 18(1), 49–54. https://doi.org/10.1080/13501678808577594 DOI: https://doi.org/10.1080/13501678808577594
Polonsky, A. (2007). Polish-Jewish relations since 1984: Reflections of a participant. W R. D. Cherry & A. Orla-Bukowska (Red.), Rethinking Poles and Jews: Troubled past, brighter future (ss. 121–136). Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers.
Polonsky, A. (2011). Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika (M. Ornat, Tłum.). Kraków: Austeria.
Ramet, S. P. (1999). Radical right in Central and Eastern Europe since 1989. University Park: Pennsylvania State University Press.
Reszka, P. (2007, listopad 5). Gorączka czarnego złota. Dziennik.pl. Pobrano 1 października 2016, z http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/61259,goraczka-czarnego-zlota.html
Rosman, M. (2012). Categorically Jewish, distinctly Polish: The Museum of the History of Polish Jews and the new Polish-Jewish metahistory. Jewish Studies Internet Journal, 2012(10), 361–387. Pobrano z http://www.biu.ac.il/JS/JSIJ/10-2012/Rosman.pdf
Scharf, R. F. (1996). Co mnie i Tobie Polsko…: Eseje bez uprzedzeń = Poland, what have I to do with thee...: Essays without prejudice. Kraków: Fundacja Judaica – Universitas.
Shmeruk C. (1985). The Esterke story in Yiddish and Polish literature: A case study in the mutual relations of two cultural traditions. Jerusalem: Zalman Shazar Center for the Furtherance of the Study of Jewish History.
Shmeruk, C. (2000). Legenda o Esterce w literaturze jidysz i polskiej: Studium z dziedziny wzajemnych stosunków dwóch kultur i tradycji (M. Adamczyk-Garbowska, Tłum). Warszawa: Oficyna Naukowa.
Siemiątkowski podaje nazwiska. (1997, luty 21). Gazeta Wyborcza, s. 1.
Sikorski, R., & Warzecha, Ł. (2007). Strefa zdekomunizowana: Wywiad rzeka z Radkiem Sikorskim. Warszawa: AMF.
Sobel, P., & Datner, H. (2015). Helena Datner o MHŻP: Z Heleną Datner mówi Poldek Sobel. Pobrano 1 października 2016, z http://www.reunion68.se/?p=11878
Tokarska-Bakir, J. (2004). Rzeczy mgliste: Eseje i studia. Sejny: Pogranicze.
Underhill, K. (2014). Re-Judaizing the Polish (Studies) landscape:
The Doikeyt Model. East European Politics and Societies and Cultures, 28(4), 693–703. https://doi.org/10.1177/0888325414550361 DOI: https://doi.org/10.1177/0888325414550361
Urzykowski, T. (2011, kwiecień 22). Dyrektor Muzeum Historii Żydów odchodzi i oskarża. Gazeta Wyborcza Warszawa. Pobrano 1 października 2016, z http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34889,9481601,Dyrektor_Muzeum_Historii_Zydow_odchodzi_i_oskarza.html
Waślicka, Z., Żmijewski, A., & Halbersztadt, J. (2015, marzec 12). Halbersztadt: Zagubieni w scenografii (rozmowa). Krytyka Polityczna. Pobrano 1 października 2016, z http://krytyka.polityczna.pl/kultura/halbersztadt-zagubieni-w-scenografii-rozmowa/2015/
Wilkanowicz, S. (1983). Antysemityzm, patriotyzm, chrześcijaństwo. Znak, 1983(339–340(2–3)), 171–176.
Zadworny, A. (2015, styczeń 2). Marian Jurczyk: Był z pokolenia Birkutów: Będzie pomnikiem naszej historii. Gazeta Wyborcza Szczecin. Pobrano 1 października 2016, z http://szczecin.wyborcza.pl/szczecin/1,34959,17203610,Marian_Jurczyk__Byl_z_pokolenia_Birkutow__Bedzie_pomnikiem.html
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2017 Konrad Matyjaszek, Antony Polonsky

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.


