Użycie archimetafory jako perswazyjnego środka wartościującego w dziennikarskim gatunku komentarza
DOI:
https://doi.org/10.11649/cs.1896Słowa kluczowe:
archimetaphor, emotional argumentation, naturalisation of reality, axiological polarisation of reality, relation of identification, relation of differentiation, vital valuesAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest analiza kognitywnego użycia archimetafory, należącej do perswazyjnych środków służących wartościowaniu w argumentacji emocjonalnej. Korpus składa się z czterdziestu artykułów wstępnych zaczerpniętych ze stron internetowych francuskich magazynów i czasopism. Problematyka zebranych tekstów dotyczy dwóch tematycznych grup opisujących reformę szkolnictwa wyższego oraz specjalnego systemu emerytalnego dla pracowników sektora publicznego. Dzięki archimetaforyzacji nadawca może odpowiednio uwypuklić lub ukryć wybrane aspekty opisywanego zagadnienia w celu aktywowania wartości witalnych związanych z naszym życiem i egzystencją. To właśnie dlatego konceptualizacja pojęcia „konfliktu” poruszanego w analizowanym materiale odnosi się do czterech sił natury (żywiołów), takich jak: ogień, powietrze (wiatr), woda i ziemia (gleba), co z kolei prowadzi do naturalizowania i aksjologicznej polaryzacji opisywanej rzeczywistości. Mechanizm ów opiera się na dwóch typach relacji: identyfikacji i dyferencjacji (odmienności), pozwalających na pogrupowanie prezentowanych faktów do klasy MY (protagoniści) i ONI (antagoniści). Taka aksjologiczna perswazja ma za zadanie wpływać na wolę i decyzje odbiorcy, co skutkuje niemal bezwarunkową akceptacją prezentowanych przez nadawcę poglądów.
Bibliografia
Amossy, R. (2012). L’argumentation dans le discours: Nouvelle présentation (3rd ed.). Paris: Arman Colin.
Bartoszcze, R., & Pisarek, W. (2006). Słownik terminologii medialnej. Kraków: Universitas.
Breton, P. (2000). La parole manipulée. Paris: La Découverte Poche.
Breton, P. (2008). Convaincre sans manipuler: Apprendre à argumenter. Paris: La Découverte.
Brin, C., Charron, J., & Bonville, J. de. (2004). Nature et transformation du journalisme: Théorie et recherches empiriques. Québec: Presses Université Laval.
Charaudeau, P. (2005). Les médias et l’information: L’impossible transparence du discours. Bruxelles: De Boeck.
Charaudeau, P. (2006). Discours journalistique et positionnements énonciatifs: Frontières et dérives. Semen, 22, 29–43. Retrieved July 17, 2019, from https://journals.openedition.org/semen/2793 DOI: https://doi.org/10.4000/semen.2793
Creuser. (n.d.). In Dictionnaire de l’Académie Française. Retrieved July 17, 2019, from https://www.dictionnaire-academie.fr/article/A9C4938
Doury, M., & Plantin, C. (2015). Une approche langagière et interactionnelle de l’argumentation. Argumentation et Analyse du Discours, 15. https://doi.org/10.4000/aad.2006 DOI: https://doi.org/10.4000/aad.2006
Dubied, A., & Lits, M. (1997). L’éditorial: Genre journalistique ou position discursive? Pratiques, 94, 49–61. https://doi.org/10.3406/prati.1997.1803 DOI: https://doi.org/10.3406/prati.1997.1803
Grzmil-Tylutki, H. (2000). Francuski i polski dyskurs ekologiczny w perspektywie aksjologii. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Grzmil-Tylutki, H. (2007). Gatunek w świetle francuskiej teorii dyskursu. Kraków: Universitas.
Grzmil-Tylutki, H. (2010). Francuska lingwistyczna teoria dyskursu: Historia, tendencje, perspektywy. Kraków: Universitas.
Herman, T., & Jufer, N. (2001). L’éditorial «vitrine idéologique du journal»? Semen, 13, 135–162. Retrieved July 17, 2019, from https://journals.openedition.org/semen/2610 DOI: https://doi.org/10.4000/semen.2610
Hostyński, L. (2006). Wartości w świecie konsumpcji. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Hunston, S., & Thompson, G. (2000). Evaluation: An introduction. In S. Hunston & G. Thompson (Eds.), Evaluation in text: Authorial stance and the construction of discourse (pp. 1–27). Oxford: Oxford University Press.
Jacobs, S. (2015). Les principes pragmatiques de communication dans l’argumentation. Argumentation et Analyse du Discours, 15. https://doi.org/10.4000/aad.2078 DOI: https://doi.org/10.4000/aad.2078
Jäkel, O. (2003). Metafory w abstrakcyjnych domenach dyskursu: Kognitywno-lingwistyczna analiza metaforycznych modeli aktywności umysłowej, gospodarki i nauki (M. Banaś & B. Drąg, Trans.). Kraków: Universitas. (Original work published 1997).
Kerbrat-Orecchioni, C. (1980). L’énonciation: De la subjectivité dans le langage. Paris: Librairie Armand Colin.
Krzeszowski, T. (1990). The axiological aspect of idealized cognitive models. In J. Tomaszczyk & L. Lewandowska-Tomaszczyk (Eds.), Meaning and lexicography (pp. 135–165). Amsterdam: John Benjamins. https://doi.org/10.1075/llsee.28.16krz DOI: https://doi.org/10.1075/llsee.28.16krz
Krzeszowski, T. (1994). Parametr aksjologiczny w przedpojęciowych schematach wyobrażeniowych. Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury, 6, 29–51.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1985). Les métaphores dans la vie quotidienne (M. de Fornel & J.-J. Lecercle, Trans.). Paris: Les Editions de Minuit. (Original work published 1980).
Maingueneau, D. (2007). Genres de discours et modes de généricité. Le Français aujourd’hui, 4(27), 29–35. https://doi.org/10.3917/lfa.159.0029 DOI: https://doi.org/10.3917/lfa.159.0029
Mrozowski, M. (2001). Media masowe: Władza, rozrywka i biznes. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
Osborn, M. (1967). Archetypal metaphor in rhetoric: The light-dark family. Quarterly Journal of Speech, 53(2), 115–126. https://doi.org/10.1080/00335636709382823 DOI: https://doi.org/10.1080/00335636709382823
Pachocińska, E. (2000). La réalisation de l’intention persuasive dans le discours polémique: Approche énonciative. Warszawa: Uniwersytet Warszawski.
Plantin, C. (2011). Les bonnes raisons des émotions: Principes et méthode pour l’étude du discours émotionné. Berne: Peter Lang. https://doi.org/10.3726/978-3-0352-0070-6 DOI: https://doi.org/10.3726/978-3-0352-0070-6
Puzynina, J. (1992). Język wartości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Puzynina, J. (2004). Problemy wartościowania w języku i tekście. Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury, 16, 179–189.
Rabatel, A. (2011). Des conflits de valeurs et de points de vue en discours. Semen, 32. Retrieved July 17, 2019, from https://journals.openedition.org/semen/9354 DOI: https://doi.org/10.4000/semen.9354
Topa-Bryniarska, D. (2014). L’univers discursif dans l’éditorial: L’étude des structures ontologiques et axiologiques. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2019 Dominika Topa-Bryniarska
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
