Silesia – Silentium. Ślązaczki w prozie Anny Dziewit‑Meller
DOI:
https://doi.org/10.11649/a.2750Słowa kluczowe:
Górny Śląsk, rodzina, genealogia, kobiety, milczenie, Anna Dziewit-MellerAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie wizerunku Ślązaczek wyłaniającego się z dwóch powieści Anny Dziewit-Meller (Góra Tajget i Od jednego Lucypera). Analiza i interpretacja skoncentrowana na wpisanej w badany tekst kategorii przemilczenia pozwala autorce na wyprowadzenie wniosków dotyczących skomplikowanych relacji rodzinnych kobiet, naznaczonych XX-wieczną historią Górnego Śląska. W artykule autorka stawia tezę o milczeniu jako immanentnej cesze bohaterek książek Anny Dziewit-Meller oraz zadaje pytanie o to, czy mają one szansę na wyrwanie się z kręgu przekazywanych rodzinie traum.
Bibliografia
Arendt, H. (1993). Korzenie totalitaryzmu (M. Szawiel & D. Grinberg, Tłum.). Świat Książki.
Ariès, P. (1996). Czas historii (B. Szwarcman-Czarnota, Tłum.). Wydawnictwo Marabut.
Brach-Czaina, J. (1994). Szczeliny istnienia. Wydawnictwo EFKa.
Brach-Czaina, J. (2022). Błony umysłu (2. wyd.). Wydawnictwo Dowody na Istnienie.
Bujak, P. (2016). Tożsamość śląska: Rzeczywistość czy XX-wieczna kreacja? Pogranicze: Polish Borderland Studies, 4(1), 61–74. https://doi.org/10.25167/ppbs479 DOI: https://doi.org/10.25167/ppbs479
Bukowska, X., & Sałkowska, M. (2018). Rodzina, ach rodzina… – czyli o przemilczanym warunku kobiecego podmiotu. W K. Iwińska & X. Bukowska (Red.), Śląsk kobiet: Tradycja, aktywność i ekologia (ss. 89–108). Collegium Civitas Press.
Dutka, E. (2011). Zapisywanie miejsca. Szkice o Śląsku w literaturze przełomu wieków XX i XXI. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Dziewit-Meller, A. (2016). Góra Tajget. Wydawnictwo Wielka Litera.
Dziewit-Meller, A. (2020). Od jednego Lucypera. Wydawnictwo Literackie.
Fidelis, M. (2015). Kobiety i komunizm: Industrializacja w powojennej Polsce. Wydawnictwo W.A.B.
Górnikowska-Zwolak, E. (2004). Szkic do portretu Ślązaczki: Refleksja feministyczna. „Śląsk”.
Irigaray, L. (2000). I jedna nie ruszy bez drugiej (A. Araszkiewicz, Tłum.). Teksty Drugie, 2000(6(65)), 107–113.
Jakman, A. (2019, październik 17). Po przodkach dziedziczymy lęki, zainteresowania oraz traumy: Wywiad z Katarzyną Drogą. More Maiorum. https://moremaiorum.pl/katarzyna-droga-wywiad-po-przodkach-dziedziczymy-leki zainteresowania-oraz-traumy/
Kadłubek, Z. (2008). Listy z Rzymu. Wydawnictwo Silesia Progress.
Kadłubek, Z. (2019). Bez języka: Esej o literaturze górnośląskiej. Litteraria Copernicana, 2019(2(30)), 221–229. https://doi.org/10.12775/LC.2019.031 DOI: https://doi.org/10.12775/LC.2019.031
Kadłubek, Z., & Staniczkowa, Ł. (2011). 99 książek, czyli mały kanon górnośląski. Księgarnia św. Jacka.
Kłosińska, K. (2010). Feministyczna krytyka literacka. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Kornhauser, J. (1995). Dom, sen i gry dziecięce: Opowieść sentymentalna. Wydawnictwo Znak.
Kutz, K. (2010). Piąta strona świata. Wydawnictwo Znak.
Leder, A. (2014). Prześniona rewolucja: Ćwiczenie z logiki historycznej. Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Marcinów, M. (2020). Bezmatek. Wydawnictwo Czarne.
Martuszewska, A. (1986). Pozytywistyczna mowa ezopowa w kontekście literackich kategorii dotyczących milczenia i przemilczenia. Pamiętnik Literacki, 77(2), 5–26.
Nawarecki, A. (2010). Lajerman. Słowo/obraz terytoria.
Piekara, M. (2012). Śląski socrealizm: Władza – literatura – rzeczywistość. Wydawnictwo Gnome.
Pospiszil-Hofmańska, K. (2016). Swojskość i utrata: Obrazy Górnego Śląska w literaturze polskiej i czeskiej po 1989 roku. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Słowik, M. (2020, październik 16). Prześniona emancypacja górnośląskich kobiet: Wywiad z Anną Dziewit-Meller. Krytyka Polityczna. https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/anna-dziewit-meller-od-jednego-lucypera-rozmowa/
Sznajderman, M. (2016). Fałszerze pieprzu: Historia rodzinna. Wydawnictwo Czarne.
Szymutko, S. (2001). Nagrobek Ciotki Cili. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Toniak, E. (2008). Olbrzymki: Kobiety i socrealizm. Korporacja Ha!art.
Tracz, B. (2021, styczeń 15). Gwałty, których skali i sadyzmu nie można sobie wyobrazić: Gehenna górnośląskich kobiet w 1945 r. Przystanek Historia. https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/armia-czerwona/77801,Gwalty-ktorych-skali-i-sadyzmu-nie-mozna-sobie-wyobrazic-Gehenna-gornoslaskich-k.html
Włodek, L. (2021). Pra: Iwaszkiewiczowie: Opowieść o rodzinie. Wydawnictwo Marginesy.
Wojtaszczyk, J. (2016, kwiecień 21). Góra dzieci. CzasKultury.pl. https://czaskultury.pl/czytanki/gora-dzieci/
Zaremba, M. (2012). Wielka trwoga: Polska 1944–1947: Ludowa reakcja na kryzys. Wydawnictwo Znak; Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Magdalena Krzyżanowska
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
