Spojrzenie z bliska. Koncepcja kosmosu i ciał niebieskich jako świata oswojonego kulturowo
DOI:
https://doi.org/10.11649/a.2522Słowa kluczowe:
antropologia astronomiczna, filozofia nauki, kosmos, Syriusz, WenusAbstrakt
Pojęcie kosmosu ukształtowane w starożytnej filozofii greckiej ma współcześnie odmienną treść, co odzwierciedla porzucenie idei kosmosu jako ustanowionego przez bogów porządku. Autor artykułu, jako antropolog kulturowy i adept astronomii, opisuje ten problem, analizując wybrane koncepcje kosmosu oraz takich ciał niebieskich, jak Wenus czy Syriusz. Koncepcje te to przykłady alternatywnej wiedzy, która była ważnym składnikiem systemów kulturowych. Na drugim planie podjętych w tym artykule rozważań brane są pod uwagę kwestie dotyczące epistemologii i filozofii nauki.
Bibliografia
Arystoteles. (1980). O niebie (P. Siwek, Tłum.). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Aveni, A. (2000). Rozmowy z planetami: W jaki sposób nauka i mitologia wymyśliły kosmos (R. Bartołd, Tłum.). Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Benest, D., & Duvent, J. L. (1995). Is Sirius a triple star? Astronomy and Astrophysics, 1995(299), 621–628.
Biesiada, M. (1994). Chaos i kosmos. W Z. Golda & M. Heller (Red.), Kosmos i filozofia (ss. 107–126). Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych przy Wydziale Filozofii Papieskiej Akademii Teologicznej; Biblos.
Buchalik, L. (2012). Dogon ya gali: Dawny świat Dogonów. Muzeum Miejskie w Żorach.
Chwedeńczuk, B. (1984). Spór o naturę prawdy. Państwowy Instytut Wydawniczy.
Czarnocka, M. (2009). Droga do koncepcji prawdy symbolicznej. Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.
Eliade, M. (2000). Kosmologia i alchemia babilońska (I. Kania, Tłum.). Wydawnictwo KR.
Frazer, J. G. (1978). Złota gałąź (H. Krzeczkowski, Tłum.). Państwowy Instytut Wydawniczy.
Holberg, J., & Wesemael, F. (2007). The discovery of the companion of Sirius and its aftermath. Journal for the History of Astronomy, 38(2), 161–174. https://doi.org/10.1177/002182860703800202 DOI: https://doi.org/10.1177/002182860703800202
Jakus-Borkowa, E. (2004). Polskie nazewnictwo kosmiczne. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Kierul, J. (2007). Ład świata: Od kosmosu Arystotelesa do wszechświata wielkiego wybuchu. Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kopaliński, W. (1988). Słownik mitów i tradycji kultury. Państwowy Instytut Wydawniczy.
Krupp, E. C. (2006). Za horyzontem: Mity i legendy o Słońcu, Księżycu, gwiazdach i planetach (R. M. Sadowski, Tłum.). Prószyński i S-ka.
Lévi-Strauss, C. (1993). Spojrzenie z oddali (W. Grajewski, Tłum.). Państwowy Instytut Wydawniczy.
Playfair, G. L., & Hill, S. (1984). Cykle nieba: Czynniki kosmiczne i ich wpływ na nasze życie (G. Fąfara & Z. Fąfara, Tłum.). Państwowy Instytut Wydawniczy.
Richards, E. G. (1999). Odmierzanie czasu (J. Skolimowski, Tłum.). Wydawnictwo Amber.
Rybka, E. (1978). Astronomia ogólna. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Siwek, P. (1980). Wstęp. W Arystoteles, O niebie (ss. 7–43). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Stoczkowski, W. (2005). Ludzie, bogowie i przybysze z kosmosu (R. Wiśniewski, Tłum.). Państwowy Instytut Wydawniczy.
Szymczak, M. (Red.). (1982). Słownik języka polskiego (T. 1). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Tatarkiewicz, W. (2004). Historia filozofii (T. 1). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Temple, R. K. G. (1992). Tajemnica Syriusza (M. Kuźniak, Tłum.; T. 1–2). Wydawnictwo BRAMA-Książnica Włóczęgów i Uczonych.
UŚ TV. (2020, kwiecień 14). 3. ŚFN KATOWICE: Studio (Nicole Stott) [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=dvPus_uZtMs
Zwoźniak, Z. (1981). Kalendarze. Krajowa Agencja Wydawnicza.
Życiński, J. (1993). Granice racjonalności: Eseje z filozofii nauki. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Grzegorz Błahut
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
